Tụ máu vành tai
1. Nhận biết lâm sàng
-
Khi con vật đột ngột cụp một bên tai, sờ thấy tai sưng phồng, nặng, mềm và có cảm giác chứa dịch hoặc máu bên trong, gần như chắc chắn là tụ máu vành tai.
-
Bên trong tai lúc này chứa máu và dịch viêm giữa hai lớp của sụn tai.
-
Khi ấn vào, có cảm giác bập bềnh, đôi khi đau.
2. Tư vấn trước phẫu thuật
-
Giải thích cho chủ nuôi: Đây là tình trạng xuất huyết bên trong sụn tai, thường do rung lắc tai mạnh, gãi nhiều (viêm tai, ký sinh trùng, dị ứng…).
-
Cảnh báo rằng sụn tai đã bị tổn thương, sau khi khâu có thể:
-
Tai hơi gồ ghề hoặc co nhỏ lại,
-
Không trở lại hình dạng ban đầu 100%.
-
-
Cần tư vấn rõ trước khi mổ, tránh hiểu lầm hoặc bị khiếu nại sau phẫu thuật.
3. Vị trí và hướng đường mổ
Phương án phẫu thuật: Cắt lấy 1 mạng sụn tai từ mặt trong của tai, sau đó khâu lại để ép dịch và máu ra ngoài, lưu ý không khâu vế thương vừa tạo ra
-
Thực hiện đường mổ ở mặt trong tai (mặt quay về phía ống tai).
-
Xác định phạm vi phồng lớn nhất, mổ một đường dọc dài theo chiều tai, kéo dài từ phía trên vùng phồng xuống dưới, đủ bao phủ toàn bộ khoang tụ dịch.
-
Không mổ quá ngắn, vì dễ khiến máu/dịch không thoát hết và dễ tái tụ.
4. Cắt sụn trong
Cắt từ mặt trong của tai
-
Sau khi rạch da, thấy lớp sụn tai ở dưới.
-
Dùng dao mổ cắt bỏ một dải sụn mỏng (khoảng 1,5–2 mm) chạy dọc theo đường mổ vừa tạo.
-
Lưu ý: chỉ cắt sụn, không cắt thêm da.
-
Mục đích của việc cắt sụn là tạo vết thương hở thông giữa hai mặt tai, giúp dịch thoát ra dễ dàng.
5. Khâu ép hai mặt tai
Khâu ép ở xung quanh vết mổ
-
Sau khi rạch và cắt sụn, dùng chỉ không tiêu để khâu ép hai mặt của tai lại với nhau.
-
Mỗi mũi khâu đi xuyên từ mặt ngoài tai → qua sụn → ra mặt trong → rồi trở lại mặt ngoài, tạo thành mũi khâu ép.
-
Đặt nhiều mũi khâu song song, cách đều, ép chặt hai mặt tai nhưng chừa một khe hở nhỏ ở giữa (vết thương hở).
-
Tuyệt đối không khâu kín hoàn toàn, vì sẽ khiến dịch không thoát được → tái tụ máu.
Giải thích thêm:
-
Mục tiêu là để vết thương “xấu nhưng hiệu quả”: khâu phải hở một chút để dịch có đường thoát ra ngoài.
-
Nếu khâu thẩm mỹ kín, vết thương liền nhanh nhưng dịch ứ lại → hỏng ca mổ.
6. Chăm sóc sau phẫu thuật
Nguyên tắc điều trị:
-
Nếu phát hiện sớm, mô tai chưa xơ hóa, có thể rút dịch và tiêm kháng viêm tại chỗ (Dexamethasone, Metrol…).
-
Nếu đã viêm lâu, xơ hóa hoặc phồng lớn → phải phẫu thuật.
Hậu phẫu sau phẫu thuật:
-
Giữ vết thương khô, tránh con vật cọ hoặc lắc tai.
-
Có thể băng ép nhẹ quanh tai nếu tai phồng to.
-
Sau 5–7 ngày, vết thương bắt đầu dính lại, hết tiết dịch.
-
Lúc này có thể cắt chỉ dễ dàng, chỉ cần dùng kéo cắt đầu chỉ ngoài tai và rút nhẹ ra (vì là chỉ không tiêu, khâu xuyên hai mặt tai).
7. Tổng kết nguyên tắc
-
Mổ mặt trong, không mổ mặt ngoài.
-
Đường mổ đủ dài, cắt bỏ một dải sụn nhỏ.
-
Khâu ép hai mặt tai, nhưng để hở một rãnh giữa cho dịch thoát.
-
Tài liệu tham khảo
-
Fossum, T. W. (2018). Small Animal Surgery (5th ed.). Elsevier. — Mục “Aural Hematoma”.
-
Ettinger, S. J., & Feldman, E. C. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine (8th ed.). Saunders.
-
Plumb, D. C. (2020). Plumb’s Veterinary Drug Handbook (9th ed.). Wiley-Blackwell.
-
McCurnin, D. M., & Bassert, J. M. (2022). Clinical Textbook for Veterinary Technicians. Elsevier.
Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!
