Video tham khảo về hội chứng chó con bơi, 2 chân sau yếu do di chuyển trên sàn trơn nhiều

Là một bệnh ở chó mèo sơ sinh, chó mèo không thể đứng lên được bẹp và có động tác xòe sang 2 bên, thường thấy ở 2 chân sau, hoặc cả 4 chân (ít thấy ở cả 4 chân) . Thường thấy ở chó hơn mèo

• Chó con nằm bẹp nhiều thường có ngực bẹp, 1 số tình trạng nặng gây biến dạng ngực.
• Hậu quả: Chó mèo khó di chuyển, chơi đùa và bú ăn, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không can thiệp kịp. Lâu dần chó con bị khó thở, dễ trào ngược thức ăn

Nguyên nhân 

• Thường được thấy ở chó con ở sàn trơn như sàn gạch đá hoa, sàn gỗ trơn, xương khớp chó con yếu nên ở sàn trơn thường bị trượt ra ngoài, lâu ngày bị giãn dây chằng, gây ra hiện tượng yếu 2 chân sau
• Chó con béo, cũng là 1 nguyên nhân đi kèm làm bệnh nặng hơn

Điều trị

• Với chó con mới chỉ bị choãi chỉ cần thay đổi sàn trơn thành sàn ma sát, kết hợp với vật lý trị liệu và khuyến khích vận động.
• Với chó con bị nặng, chân không thể tự chống thẳng lên được nữa, cần bó cố định để giữ tư thế chân thằng và kết hợp với xoa bóp, vận động.
• Kết hợp chế độ đinh dưỡng hợp lý hầu hết sẽ khỏi sau 1-2 tuần.

-Vật lý trị liệu

• Massage và tập luyện khoảng 2h/ngày

• Massage gồm:

  • Vuốt nhẹ từ đầu đến chân trong 20 giây/lần.

  • Ép và thả nhẹ lồng ngực mỗi 5 giây trong 1 phút để giúp phổi hoạt động tốt hơn.

  • Xoa bóp hông và các ngón chân (dùng kỹ thuật vuốt và bóp nhẹ).

• Sau khi massage, tiến hành bài tập gập duỗi cho:

  • Các ngón chân.

  • Khớp chân sau.

  • Khớp hông.

• Đặt chó con đứng trong tư thế bình thường khoảng 1 phút để tập cơ chân và khuyến khích phát triển vận động.

• Kích thích nhẹ vào đệm bàn chân để giúp hệ thần kinh phản xạ phát triển.

-Thay đổi sàn

• Kê chăn hoặc đổi thành sàn bê tông, bất cứ bền mặt nào có độ ma sát để chó con vận động
• Khi ngủ, đặt chó con nằm nghiêng để hô hấp dễ hơn và chân không bị choãi

-Bó cố định

Bó cố định là phương pháp cổ điển giúp chỉnh tư thế. Tuy nhiên, không nên quấn quá chặt hoặc đặt hai chân quá sát nhau, tránh cản trở tuần hoàn máu và gây tổn thương.

-Dinh dưỡng

• Kiểm soát cân nặng: Hạn chế để chó con béo phì hoặc tăng cân quá nhanh, vì cân nặng dư thừa sẽ tạo áp lực lớn lên khớp và cơ yếu.

• Điều chỉnh bú và ăn: Kiểm soát lượng sữa hoặc thức ăn, không để chó con bú quá nhiều.

• Hỗ trợ tiêu hóa: Sau khi ăn, có thể dựng nhẹ cơ thể chó con để giúp nuốt dễ hơn và xoa bụng nhẹ nhàng để giảm nguy cơ nôn trớ hoặc trào ngược.

Phòng ngừa

• Sàn tập đi cho chó con: Không để chó con nằm hoặc tập trên sàn trơn trượt. Thay vào đó, cho chúng tập trên bề mặt thô ráp, gồ ghề hoặc có độ bám
• Giữ vệ sinh: Chó con vận động hạn chế thường đi tiểu và đại tiện tại chỗ, dễ gây viêm da do nước tiểu, phân và nhiễm trùng. Vệ sinh khu vực nuôi thường xuyên để đảm bảo môi trường sạch và an toàn.

Tiên lượng

Hầu hết tất cả trường hợp có thể điều trị và phòng ngừa nếu phát hiện sớm.

The post Chó con 2 chân sau yếu, choãi, không đứng lên được appeared first on EduVET.

Quy trình và kỹ thuật mổ sỏi bàng quang

• Cơ chế hình thành sỏi tiết niệu và cách điều trị

1. Thông tiểu trước khi mổ

Trước hết, chúng ta nên tiến hành thông tiểu. Trường hợp con vật bị bí tiểu, sỏi, hoặc viêm gây tắc nghẽn đường tiểu mà không thể thông qua niệu đạo được, thì ta cần dùng kim chọc qua thành bụng vào bàng quang để rút nước tiểu.
Mục đích là làm bàng quang nhỏ lại, giúp vết mổ nhỏ và thao tác dễ dàng hơn.

Cấu trúc giải phẫu cần nắm rõ:

• Bàng quang nằm trong khung chậu, ở trạng thái không chứa nước tiểu thì gần như nằm trọn trong khung chậu.

• Ở mèo, bàng quang thường nằm hoàn toàn trong khung chậu, còn ở chó thì hơi nhô ra trước một chút.

• Khi chứa đầy nước tiểu, bàng quang căng phồng và dịch ra phía trước.

Khi chọc kim rút nước tiểu, có một lưu ý nhỏ:

• Khi nước tiểu rút ra, bàng quang sẽ co dần về phía sau, làm cho kim nghiêng dần và có thể tuột ra.

• Để tránh điều này, nên dùng tay sờ bàng quang, đẩy nhẹ về phía khung chậu rồi mới chọc kim. Như vậy, dù nước tiểu rút gần hết thì kim vẫn giữ ổn định, không bị lệch.

Trường hợp đặc biệt:
Nếu con vật bí tiểu lâu, bàng quang căng to, suy thận, cơ thể yếu, nên chọc kim rút tiểu nhiều lần mỗi vài giờ trong vài ngày để giúp con vật khỏe hơn trước khi tiến hành phẫu thuật.

2. Một số tình huống lâm sàng 

“Sau khi rút được vài ống nước tiểu thì con bệnh chết, nguyên nhân vì sao?”

Trả lời: nếu siêu âm thấy bàng quang căng nhiều ngày, việc rút nước tiểu quá nhanh, quá nhiều có thể gây thay đổi áp lực đột ngột, làm thiếu máu bàng quang, hoại tử niêm mạc hoặc rối loạn điện giải.
Tuy nhiên, rút nước tiểu thông thường không gây nguy hiểm nếu làm đúng cách và chia làm nhiều lần.

Thường nên rút gần hết lượng nước tiểu, đợi 2–3 tiếng rồi rút tiếp, vì bàng quang sau giãn sẽ chưa co lại ngay.
Nếu căng quá lâu, thành bàng quang mỏng và dễ rò nước tiểu.
Cần loại trừ thêm nguyên nhân suy thận hoặc viêm nặng.
Về dụng cụ, có thể dùng kim bướm, kim đốc vàng hoặc kim đốc hồng. Tuy nhiên, kim bướm thường ít đau và an toàn hơn.

→ Khi thao tác, một người giữ bàng quang và cố định kim, người còn lại rút nước tiểu bằng xi-lanh, thay bơm liên tục. Làm việc phối hợp hai người sẽ hiệu quả hơn.

3. Về điện giải và an toàn

Nhiều người lo rút nhiều nước tiểu sẽ tụt Kali (K⁺).
Thực tế, tụt K⁺ chỉ xảy ra khi con vật đái nhiều kéo dài, suy thận mạn hoặc dùng thuốc lợi tiểu mạnh (như Furosemide) trong nhiều ngày liên tiếp.
Rút nước tiểu thông thường, ngắt quãng không gây tụt K⁺.

Việc chọc kim bàng quang cũng hiếm khi gây dò rỉ nước tiểu. Nếu kim bị tuột, có thể chọc lại – không gây biến chứng nghiêm trọng.

4. Trình tự phẫu thuật

Trước khi mổ, nên rút bớt nước tiểu để giảm căng bàng quang. Có thể thực hiện trước hoặc sau khi mở thành bụng, tùy thói quen từng bác sĩ.
Khi mổ, tay cầm được bàng quang sẽ giúp thao tác dễ hơn, nên nhiều bác sĩ thích rút nước tiểu trước khi mở bụng.

Tiến hành:

1. Dùng chỉ chờ kéo căng bàng quang để dễ dàng thực hiện, đưa hết sỏi ra ngoài và rửa sạch sỏi nhỏ trong bàng quang

2. Phương pháp khâu: Kết hợp khâu liên tục và khâu đơn lớp thanh mạc bên ngoài.

   

   • Lớp đầu tiên khâu liên tục cả lớp niêm mạc và thanh mạc, để khoảng cách giữa các nút rộng

   • 

   • Lớp thứ hai khâu đơn, xen kẽ giữa các nút liên tục, chỉ xuyên thanh mạc không xuống niêm mạc bàng quang, giúp bịt kín hoàn toàn và giảm căng.
     → Đây là phương pháp tối ưu, an toàn, dễ khâu, phù hợp cho mọi loại bàng quang (mỏng, dày, viêm, tổn thương…).

6. Đặt ống thông tiểu sau mổ

Sau khi khâu, đặt ống thông tiểu khoảng 6 ngày để giúp bàng quang phục hồi.

Cơ chế:

• Não có trung khu điều khiển cơ vòng bàng quang, phối hợp giữa nhận cảm giác buồn tiểu và chỉ đạo tiểu tiện.
  Niêm mạc bàng quang có tế bào cảm thụ áp lực, hoạt động tương tự như phao trong két nước – khi bàng quang căng, các thụ thể này báo hiệu cho não để điều tiết việc tiểu tiện.
  Việc đặt thông tiểu giúp giảm áp lực, tránh kích thích trung khu điều tiết, cho bàng quang có thời gian hồi phục hoàn toàn.

Tài liệu tham khảo

1. Osborne, C. A., et al. (2008). Canine and Feline Nephrology and Urology. Blackwell Publishing.

2. Cooper, E. S., et al. (2014). “Bladder wall integrity after prolonged obstruction in cats.” J Vet Intern Med, 28(1): 108–115.

3. Boothe, H. W. (2012). Small Animal Surgery Techniques. Saunders Elsevier.

4. Fossum, T. W. (2018). Small Animal Surgery (5th ed.). Elsevier.

5. Drost, W. T., & Henry, G. A. (2017). “Ultrasound evaluation of the urinary bladder and urethra.” Vet Clin Small Anim, 47(1): 33–50.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào có bất kỳ thắc mắc nào !

The post Mổ sỏi bàng quang ở chó mèo appeared first on EduVET.

Bó mềm chi trước

The post Hướng dẫn bó mềm và nẹp chi trước ở chó mèo appeared first on EduVET.

  

Sau khi tiêm mê, các bác sĩ cần chú ý một số việc quan trọng, trong đó hai điểm chính là truyền dịch và giữ nhiệt độ.

1. Về truyền dịch

Mục đích chính của truyền dịch sau mê là bổ sung nước (và khi cần, bổ sung đường). Có những trường hợp con vật có thể bị hạ đường huyết và ngất — nên đôi khi, ngay cả khi chưa chắc nó bỏ ăn, truyền dịch có đường vẫn là lựa chọn an toàn để phòng ngừa tụt đường.

• Lựa chọn dịch:

  • Nếu chắc chắn con vật không bị hạ đường huyết, truyền dịch muối (0,9%) là hợp lý — muối giúp cung cấp các ion cần thiết cho tế bào, nhất là tế bào thần kinh, cơ tim…, vì cơ thể hoạt động nhờ các ion.

  • Nếu không biết con vật có bỏ ăn hay không, hoặc nghi ngờ thiếu đường, thì truyền dung dịch có đường (đường 5%) sẽ tốt hơn — đặc biệt với những con bỏ ăn hoặc chó nhỏ (chó nhỏ rất dễ tụt đường huyết).

  • Có thể dùng Ringer Lactate — đây cũng là dung dịch đẳng trương có ion, phù hợp với trường hợp con vật ăn uống bình thường.

Không có loại dịch “tốt hơn” cho mọi hoàn cảnh — ta chọn theo từng trường hợp cụ thể.

2. Liều lượng và tốc độ truyền (khi không mất nước)

Nếu con vật không mất nước, ta chỉ truyền rất ít: 5 ml/kg/giờ. Để dễ hình dung: 1 ml ≈ 20 giọt, vậy 5 ml ≈ 100 giọt/giờ, tương đương khoảng 1,5 giọt/phút. Các bác sĩ thường không thích phải tính toán chi tiết này, nhưng khi thực hành, nên nắm rõ để canh đúng. Nếu con vật nặng hơn hoặc cần nhiều hơn, ta sẽ tăng tốc độ tương ứng.

– Tại sao phải truyền kể cả khi không mất nước rõ ràng?

• Trong khi gây mê, con vật vẫn thải nước qua nước tiểu, thoát hơi qua đường hô hấp và bề mặt da — nên sẽ có mất nước dù không biểu hiện rõ. Vì vậy truyền dịch là cần thiết.

3. Trường hợp mất nước nhiều

Khi con vật mất nước nhiều, ta phải tính lượng dịch cần truyền theo % mất nước – Bác sĩ xem rõ hơn tại bài viết này cách phân biệt mất nước cấp tính – mãn tính ở chó mèo

4. Về nhiệt độ

Một trong những nguyên nhân tử vong âm thầm sau gây mê là tụt thân nhiệt. Khi thân nhiệt xuống dưới 35°C, quá trình trao đổi chất bị ức chế mạnh — nhiều cơ quan ngừng hoạt động, đặc biệt là tim và hệ thần kinh trung ương.
Cho nên, duy trì thân nhiệt ổn định là nguyên tắc vàng. Có thể giữ ấm bằng:

• Tấm sưởi điện

• Túi nước ấm quấn quanh thân.

• Chăn giữ nhiệt hoặc đệm sưởi mùa đông.

Lưu ý: không nên đặt nguồn nhiệt trực tiếp vào da, tránh gây bỏng. Giữ nhiệt vừa phải và đều quanh cơ thể là đủ.

5. Giảm đau tại chỗ để giảm thuốc mê

Thuốc tê Lindodain

• Một kỹ thuật hữu ích là bơm hoặc tiêm thuốc tê tại chỗ (vào ổ bụng, mô xung quanh vết mổ…). Khi thuốc tê ngấm vào mô, vùng đó giảm đau đáng kể, giúp giảm liều thuốc mê toàn thân.
  Ví dụ: khi mổ ổ bụng (thận, ruột, dạ dày…), bác sĩ có thể tưới thuốc tê vào vùng mổ để giảm cảm giác đau. Cách này giúp tránh việc “nhích” liều mê quá cao — vì chỉ cần tăng một chút, con vật có thể ngừng tim hoặc ngừng thở.

6. Tại sao truyền muối lại tốt hơn đường trong trường hợp bình thường?

• Với những con vật ăn uống bình thường, dung dịch muối (NaCl 0,9%) hoặc Ringer sẽ tốt hơn, vì trong đó có chứa các ion điện giải (Na⁺, Cl⁻, K⁺, Ca²⁺) cần thiết cho hoạt động sống của tế bào.
• Tất cả các tế bào trong cơ thể — từ tế bào thần kinh đến tế bào cơ tim — đều cần các ion này để duy trì điện thế màng, dẫn truyền xung động, và co bóp cơ. Vì vậy, việc bổ sung muối giúp tế bào hoạt động ổn định, duy trì cân bằng nội môi.

7. Trường hợp đặc biệt: chó nhỏ hoặc bỏ ăn

• Những con chó con, chó nhỏ hoặc bỏ ăn lâu ngày rất dễ tụt đường huyết. Khi đó, việc truyền dung dịch đường 5% giúp bổ sung năng lượng nhanh, tránh tình trạng hôn mê hạ đường huyết.
  Tuy nhiên, chỉ nên dùng dung dịch đường trong trường hợp thực sự cần thiết — vì nếu truyền đường cho những con đang bình thường, có thể gây pha loãng điện giải, làm rối loạn cân bằng ion.

Tóm lại

Sau gây mê, chúng ta không chỉ lo cho ca mổ, mà còn phải giữ an toàn cho cơ thể con vật trong giai đoạn hồi tỉnh. Ba yếu tố không thể bỏ qua:

1. Truyền dịch đúng loại – đúng tốc độ.

2. Giữ thân nhiệt ổn định trên 35°C.

3. Giảm đau bằng gây tê tại chỗ để giảm liều mê.

Nếu sau gây mê con vật không tỉnh lại, cần giải mê cho con vật, bác sĩ xem chi tiết tại bài viết này: giải mê sau phẫu thuật cho chó mèo

Tài liệu tham khảo 

1. Plumb, D.C. (2020). Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition. Wiley-Blackwell.

2. DiBartola, S.P. (2021). Fluid, Electrolyte, and Acid-Base Disorders in Small Animal Practice, 5th Edition. Elsevier.

3. Hedlund, C.S. (2017). Small Animal Surgery, 5th Edition. Elsevier.

4. Hall, L.W., Clarke, K.W., Trim, C.M. (2022). Veterinary Anaesthesia, 12th Edition. Saunders.

5. Muir, W.W. & Hubbell, J.A.E. (2015). Handbook of Veterinary Anesthesia, 5th Edition. Mosby.

6. Flecknell, P. (2016). Laboratory Animal Anaesthesia, 4th Edition. Academic Press.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Hướng dẫn hồi tỉnh sau gây mê ở chó mèo appeared first on EduVET.

Tụ máu vành tai 

1. Nhận biết lâm sàng

• Khi con vật đột ngột cụp một bên tai, sờ thấy tai sưng phồng, nặng, mềm và có cảm giác chứa dịch hoặc máu bên trong, gần như chắc chắn là tụ máu vành tai.

• Bên trong tai lúc này chứa máu và dịch viêm giữa hai lớp của sụn tai.

• Khi ấn vào, có cảm giác bập bềnh, đôi khi đau.

2. Tư vấn trước phẫu thuật

• Giải thích cho chủ nuôi: Đây là tình trạng xuất huyết bên trong sụn tai, thường do rung lắc tai mạnh, gãi nhiều (viêm tai, ký sinh trùng, dị ứng…).

• Cảnh báo rằng sụn tai đã bị tổn thương, sau khi khâu có thể:

  • Tai hơi gồ ghề hoặc co nhỏ lại,

  • Không trở lại hình dạng ban đầu 100%.

• Cần tư vấn rõ trước khi mổ, tránh hiểu lầm hoặc bị khiếu nại sau phẫu thuật.

3. Vị trí và hướng đường mổ

Phương án phẫu thuật: Cắt lấy 1 mạng sụn tai từ mặt trong của tai, sau đó khâu lại để ép dịch và máu ra ngoài, lưu ý không khâu vế thương vừa tạo ra

• Thực hiện đường mổ ở mặt trong tai (mặt quay về phía ống tai).

• Xác định phạm vi phồng lớn nhất, mổ một đường dọc dài theo chiều tai, kéo dài từ phía trên vùng phồng xuống dưới, đủ bao phủ toàn bộ khoang tụ dịch.

• Không mổ quá ngắn, vì dễ khiến máu/dịch không thoát hết và dễ tái tụ.

4. Cắt sụn trong

Cắt từ mặt trong của tai

• Sau khi rạch da, thấy lớp sụn tai ở dưới.

• Dùng dao mổ cắt bỏ một dải sụn mỏng (khoảng 1,5–2 mm) chạy dọc theo đường mổ vừa tạo.

• Lưu ý: chỉ cắt sụn, không cắt thêm da.

• Mục đích của việc cắt sụn là tạo vết thương hở thông giữa hai mặt tai, giúp dịch thoát ra dễ dàng.

5. Khâu ép hai mặt tai

Khâu ép ở xung quanh vết mổ

• Sau khi rạch và cắt sụn, dùng chỉ không tiêu để khâu ép hai mặt của tai lại với nhau.

• Mỗi mũi khâu đi xuyên từ mặt ngoài tai → qua sụn → ra mặt trong → rồi trở lại mặt ngoài, tạo thành mũi khâu ép.

• Đặt nhiều mũi khâu song song, cách đều, ép chặt hai mặt tai nhưng chừa một khe hở nhỏ ở giữa (vết thương hở).

• Tuyệt đối không khâu kín hoàn toàn, vì sẽ khiến dịch không thoát được → tái tụ máu.

Giải thích thêm:

• Mục tiêu là để vết thương “xấu nhưng hiệu quả”: khâu phải hở một chút để dịch có đường thoát ra ngoài.

• Nếu khâu thẩm mỹ kín, vết thương liền nhanh nhưng dịch ứ lại → hỏng ca mổ.

6. Chăm sóc sau phẫu thuật

Nguyên tắc điều trị:

• Nếu phát hiện sớm, mô tai chưa xơ hóa, có thể rút dịch và tiêm kháng viêm tại chỗ (Dexamethasone, Metrol…).

• Nếu đã viêm lâu, xơ hóa hoặc phồng lớn → phải phẫu thuật.

Hậu phẫu sau phẫu thuật:

• Giữ vết thương khô, tránh con vật cọ hoặc lắc tai.

• Có thể băng ép nhẹ quanh tai nếu tai phồng to.

• Sau 5–7 ngày, vết thương bắt đầu dính lại, hết tiết dịch.

• Lúc này có thể cắt chỉ dễ dàng, chỉ cần dùng kéo cắt đầu chỉ ngoài tai và rút nhẹ ra (vì là chỉ không tiêu, khâu xuyên hai mặt tai).

7. Tổng kết nguyên tắc

• Mổ mặt trong, không mổ mặt ngoài.

• Đường mổ đủ dài, cắt bỏ một dải sụn nhỏ.

• Khâu ép hai mặt tai, nhưng để hở một rãnh giữa cho dịch thoát.

Tài liệu tham khảo

1. Fossum, T. W. (2018). Small Animal Surgery (5th ed.). Elsevier. — Mục “Aural Hematoma”.

2. Ettinger, S. J., & Feldman, E. C. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine (8th ed.). Saunders.

3. Plumb, D. C. (2020). Plumb’s Veterinary Drug Handbook (9th ed.). Wiley-Blackwell.

4. McCurnin, D. M., & Bassert, J. M. (2022). Clinical Textbook for Veterinary Technicians. Elsevier.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Tụ máu vảnh tai ở chó mèo appeared first on EduVET.

Vì sao cần triệt sản cái

Ở ngoài môi trường tự nhiên chó mèo cái mang thai bình thường theo quy luật, không bị can thiệp và ít xảy ra viêm tử cung. Đối với chó mèo nuôi, việc cách ly chó mèo không cho phối giống làm cho dịch tử cung bị ứ đọng lại trong tử cung một thời gian dài, làm tăng tỉ lệ viêm tử cung ở chó mèo.

Ngoài ra việc nồng độ hormone trong cơ thể tăng cao khi tới kỳ mà không được giao phối còn gây ra 1 số bệnh khác về hệ sinh dục như u vú, u nang buồng trứng,… 

Việc mang thai và đẻ nhiều cũng khiến chó mèo cái bị kiệt sức. Ngoài ra, việc sinh nở nhiều khiến chó mèo hoang tăng lên do không thể nuôi

Mẹo triệt sản cái nhanh cho bác sĩ thú y

1. Hiểu đúng về vị trí giải phẫu

• Khi ta mở ổ bụng ra, buồng trứng là cấu trúc đầu tiên dễ nhìn thấy.

• Buồng trứng nối với thành bụng bên bằng dây chằng buồng trứng.

• Từ buồng trứng, dây chằng cho đến sừng tử cung, tất cả nằm sát mép bên thành bụng.
  → Vì vậy, tử cung là cơ quan nằm sát thành bụng nhất, không có gì sát hơn nữa đâu nhé.
  Hiểu điều này giúp ta định hướng móc nhanh và chuẩn hơn.

2. Cách móc nhanh và chính xác

Đây là phần quan trọng — thao tác nhỏ nhưng quyết định tốc độ ca mổ.

• Bước 1: Dùng tay kéo căng thành bụng, tưởng như đang kéo căng một chiếc áo để dễ cảm nhận lớp cơ bên dưới.

• Bước 2: Dùng nhíp gắp nhẹ thành bụng, giữ cho nó vẫn căng.

• Bước 3: Đưa móc vào men sát theo thành bụng, hướng về vùng thấp nhất của ổ bụng.

• Bước 4: Khi đã tới đáy ổ bụng, gạt nhẹ ruột sang một bên, rồi chọc sâu móc tử cung xuống.
  Lúc này, ta có thể móc được sừng tử cung hoặc buồng trứng ra ngoài rất dễ dàng.
  ➡️ Nếu xác định đúng hướng và vị trí giải phẫu, toàn bộ thao tác chỉ mất 1–2 giây — gọn, sạch, và chính xác.

→ Chi tiết các bước mời Quý Bác sĩ xem tại đây 

Tuổi triệt sản phù hợp

1. Mèo đực

Với con đực, testosterone từ tinh hoàn không chỉ điều khiển hành vi mà còn ảnh hưởng đến quá trình phát triển khung xương.
Nếu triệt sản quá sớm (4–5 tháng), xương dài vẫn đang phát triển — dễ dẫn đến dài xương quá mức, biến dạng khớp, hoặc loãng xương sớm sau này.

Do đó:

• Thời điểm sớm nhất có thể chấp nhận: khoảng 8–9 tháng tuổi.

• Tối ưu nhất: 17 tháng, khi hầu hết các đĩa sụn tăng trưởng đã đóng hoàn toàn.

Nếu triệt sản sớm hơn, mèo đực có thể bị còi cọc, yếu cơ, hoặc dễ gặp bệnh lý về xương khớp sau này.
Tuy nhiên, nếu mèo có nguy cơ ra ngoài giao phối hoặc bị thất lạc, thì vẫn có thể chấp nhận 8–9 tháng — được xem là “đạt yêu cầu tối thiểu”.

2. Mèo cái

Mèo cái có thể triệt sản sớm hơn — khoảng 1 tuổi là thời điểm phù hợp nhất.
Lúc này cơ thể đã phát triển hoàn chỉnh, tử cung và buồng trứng trưởng thành, giúp phẫu thuật an toàn, dễ thao tác và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng tử cung hoặc u tuyến vú về sau.

Tài liệu khoa học

1. Root Kustritz, M.V. (2012). Determining the optimal age for gonadectomy of dogs and cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 231(11), 1665–1675.

2. Salmeri, K. R., et al. (1991). Gonadectomy in immature dogs: Effects on skeletal, physical, and behavioral development. Journal of the American Veterinary Medical Association, 198(7), 1193–1203.

3. Spain, C. V., Scarlett, J. M., Houpt, K. A. (2004). Long-term risks and benefits of early-age gonadectomy in cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 224(3), 372–379.

4. Zhao, L. & Xu, H. (2020). The role of sex hormones in bone growth and development. Frontiers in Endocrinology, 11:557.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Triệt sản cái ở chó mèo appeared first on EduVET.

 Tinh hoàn ẩn trong bẹn 

Trường hợp này khá thường gặp, nhất là ở chó. Khi mổ, bác sĩ chú ý:

• Nếu tinh hoàn nằm ở bẹn, ta ưu tiên rạch theo chiều căng tự nhiên của da, tức là song song với hướng cơ.

→  Vì sao?
Nếu mổ ngang rồi khâu lại, khi con vật chạy – nhảy, cơ vùng bẹn sẽ kéo vết thương theo chiều vuông góc với đường khâu, dễ gây bục vết mổ.
Còn nếu mổ dọc theo chiều cơ, thì khi vận động, lực kéo dọc theo vết mổ → da chỉ giãn ra chứ không bị rách, nên vết thương sẽ liền tốt hơn, ít biến chứng hơn.

(Nguyên tắc này áp dụng tương tự khi phẫu thuật vùng nách : tay trước kéo về phía trước, rạch theo trục dọc của chi, tuyệt đối tránh rạch ngang — vì rạch ngang là rất dễ bục vết khâu)

Tinh hoàn ẩn trong ổ bụng 

Trường hợp tinh hoàn nằm sâu trong ổ bụng thì thao tác sẽ khác.

Bước 1: Trước tiên, kéo dương vật sang một bên, sau đó rạch theo đường trắng giữa bụng, vị trí ở cửa vào xoang chậu (vị trí tiếp cận giống mổ bàng quang) — đây vẫn là đường mổ an toàn và ít chảy máu nhất. Trong lúc mổ, nếu có mạch máu nhỏ quanh da, cứ bình tĩnh kẹp và thắt, không có gì đáng lo.

Bước 2: Tìm bàng quang sau đó lật ngược bàng quang lại sau đó tìm cổ bàng quang sẽ thấy 2 ống dẫn tinh màu trắng giống trong hình

Bước 3: Kéo ống dẫn tinh lên sẽ thấy tinh hoàn (giống trong hình) sau đó chỉ cần triệt sản như bình thường

Về sinh lý, tinh hoàn trong ổ bụng vẫn tiết hormone sinh dục bình thường, nên vẫn giữ đặc tính đực, nhưng tinh trùng yếu hoặc bất thụ, do nhiệt độ ổ bụng cao hơn bìu làm giảm khả năng sống của tinh trùng.
→  Vì vậy, nên cắt bỏ cả hai bên tinh hoàn, để tránh nguy cơ xoắn tinh hoàn, u tinh hoàn hoặc rối loạn hormone về sau.

3. Có nên siêu âm để xác định vị trí tinh hoàn ẩn?

Thực ra, việc siêu âm tìm tinh hoàn ẩn rất “may rủi”:

• Nếu tinh hoàn nằm trong ổ bụng, đôi khi ta vẫn thấy được trên siêu âm.

• Nhưng nếu nó nằm trong xoang chậu hoặc dưới xương chậu, thì gần như không thể thấy được vì sóng siêu âm không xuyên qua xương.

Do đó, thay vì phụ thuộc vào siêu âm, ta nên dựa vào dấu hiệu lâm sàng (thiếu 1 hoặc 2 tinh hoàn trong bìu) và tiến hành mổ thăm dò qua đường trắng giữa để xử lý dứt điểm.

4. Tóm tắt nhanh

• Tinh hoàn ẩn ở bẹn: mổ theo chiều dọc vùng cơ, tránh mổ ngang.

• Tinh hoàn ẩn trong ổ bụng: rạch đường trắng giữa bụng, kéo dương vật sang bên.

• Siêu âm chỉ mang tính hỗ trợ, không quyết định chẩn đoán.

• Nên triệt sản cả hai bên để ngừa bệnh lý sinh dục sau này.

Tài liệu tham khảo

• Johnston SD, Kustritz MVR, Olson PNS. Canine and Feline Theriogenology. WB Saunders, 2001.

• Fossum TW. Small Animal Surgery, 5th ed. Elsevier, 2019.

• Tobias KM, Johnston SA. Veterinary Surgery: Small Animal. Elsevier, 2018.

• Romagnoli S. “Clinical approach to cryptorchidism in dogs and cats.” Reprod Domest Anim. 2014;49(Suppl 2):22–26.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Triệt sản đực cà ẩn ở chó mèo – tinh hoàn ẩn appeared first on EduVET.

PHẪU THUẬT HERNIA (THOÁT VỊ) THÀNH BỤNG Ở CHÓ MÈO

1. Tổng quát

Hernia – hay thoát vị – là tình trạng một phần hoặc toàn bộ tạng trong ổ bụng (thường là ruột, mỡ mạc treo) chui ra khỏi khoang bụng thông qua lỗ khuyết trên thành bụng, nhưng vẫn được da hoặc màng bao sơ che phủ bên ngoài.
Hai vị trí thường gặp nhất là:

• Thoát vị rốn

• Thoát vị bẹn 

2. Cơ chế hình thành

• Thành bụng gồm nhiều lớp: da → mô dưới da → cơ thành bụng → phúc mạc.
  Khi một trong các lớp này bị khuyết (thường là cơ thành bụng), tạng trong ổ bụng có thể chui qua lỗ khuyết này tạo thành túi thoát vị.
• Da vẫn còn nguyên, nên nhìn bên ngoài thấy một khối phồng tròn, mềm, ấn có thể lọt hoặc di động được.

3. Phẫu thuật thoát vị rốn

Khi gặp thoát vị rốn, ta sẽ:

1. Rạch mở vùng rốn, tách lớp da để bộc lộ rõ túi thoát vị.

2. Đẩy nhẹ ruột hoặc mô mỡ thoát vị trở lại ổ bụng.

3. Cắt vòng quanh chu vi lỗ thoát vị – mục đích là tạo mép vết thương mới có khả năng liền cơ học tốt hơn.

Khi cắt, ta nên cắt đến lớp cơ thành bụng – hoặc ít nhất đến khi thấy thành bụng dày hơn, chắc hơn, tức là “hình như có cơ rồi” – như cách ta hay mô tả trong phòng mổ.

4. Sau đó, tiến hành khâu hai mép thành bụng lại với nhau bằng mũi khâu đơn gián đoạn, chỉ tự tiêu hoặc không tiêu đều được.

5. Cuối cùng, đóng mô dưới da và da như thông thường.

Lưu ý: Nếu lỗ thoát vị quá lớn, cần khâu theo nhiều lớp, đảm bảo các mép cơ được chồng khít và không căng.

4. Phẫu thuật thoát vị bẹn

Thoát vị bẹn cũng khá phổ biến, đặc biệt ở chó cái trưởng thành.

Khi mổ:

1. Rạch đường mổ dọc vùng bẹn, tách lớp da để bộc lộ túi thoát vị (bao sơ).

2. Mở bao sơ, đưa các tạng bị thoát ra trở lại ổ bụng.

3. Sau đó, sẽ còn lại chính túi thoát vị rỗng – và ta có hai lựa chọn xử lý:

Phương án 1 – Cắt bỏ túi thoát vị và khâu bịt cổ túi

• Cắt bỏ phần túi thừa, chỉ để lại phần gốc.

• Khâu túm kín cổ túi, đảm bảo không còn lỗ hở thông với ổ bụng.

• Đây là cách cổ điển, nhanh gọn, phù hợp cho thoát vị nhỏ hoặc trung bình.

Phương án 2 – Bổ đôi túi thoát vị, gập và khâu hai lớp tăng cường

• Bổ đôi túi theo chiều dọc → được hai nửa bán cầu.

• Gập nửa thứ nhất vào trong, khâu dính vào thành bụng.

• Gập nửa thứ hai chồng lên trên, khâu thêm một lớp nữa.

• Như vậy, thành bụng sẽ dày hơn, chắc hơn, giúp chống tái phát rất tốt.

• Đây là phương pháp được dùng nhiều trong những năm gần đây.

5. Phẫu thuật thoát vị lớn (sử dụng lưới vá thoát vị)

Trong trường hợp lỗ thoát vị quá lớn, không thể khâu kín mà không gây căng, ta sẽ sử dụng miếng lưới vá thoát vị 

Cách làm:

1. Cắt bỏ túi thoát vị và làm sạch mép vết thương.

2. Cắt miếng lưới (thường là polypropylene hoặc polyester) vừa với kích thước lỗ.

3. Úp lưới lên trên lỗ thoát vị..

4. Khâu cố định lưới với thành bụng bằng mũi khâu đơn quanh chu vi.

5. Đóng da như bình thường.

Miếng lưới sẽ kích thích hình thành mô sợi mới, tạo một thành bụng nhân tạo chắc chắn, giúp giảm tái phát gần như tuyệt đối.

6. Lưu ý trong quá trình mổ

• Luôn đảm bảo tạng được đưa vào đúng vị trí trong ổ bụng, không để xoắn hoặc chèn ép mạch máu.

• Khi khâu, các lớp cơ phải được khâu khít – không để hở, tránh tạo lỗ thoát vị thứ phát.

• Nếu có viêm, dịch hoặc mô hoại tử → rửa sạch, cắt lọc trước khi khâu kín.

• Có thể đặt một ống dẫn lưu nhỏ nếu thoát vị quá lớn hoặc nhiều dịch mô.

7. Chăm sóc sau mổ

• Kháng sinh toàn thân 5–7 ngày (Cephalexin, Amoxicillin-clavulanate…).

• Kháng viêm nhẹ (Meloxicam hoặc Carprofen).

• Hạn chế vận động 10–14 ngày.

• Theo dõi vết mổ: nếu sưng, dịch, đỏ → kiểm tra lại sớm.

• Tháo chỉ sau 10–12 ngày nếu dùng chỉ không tiêu.

8. Tài liệu tham khảo 

1. Fossum, T.W. (2021). Small Animal Surgery, 5th Edition. Elsevier. — Chương “Abdominal Wall Hernias”.

2. Tobias, K.M., & Johnston, S.A. (2017). Veterinary Surgery: Small Animal, 2nd Edition. Elsevier.

3. Pavletic, M.M. (2010). Atlas of Small Animal Wound Management and Reconstructive Surgery, 3rd Edition.

4. Singh, B., et al. (2020). “Surgical Management of Umbilical Hernia in Dogs: Techniques and Outcomes.” Veterinary World, 13(7): 1425–1430.

5. Headley, S.A., et al. (2019). “Inguinal Hernia Repair in Companion Animals: Comparative Analysis of Surgical Methods.” Journal of Small Animal Practice, 60(11): 658–666.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Hướng dẫn xử lý herni thành bụng ở chó mèo appeared first on EduVET.

1. Khi nào cần khâu khép mí

Khâu khép mí được thực hiện khi giác mạc bị xước hoặc gần thủng, ta sẽ tiến hành khâu khép mí để bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn bên ngoài, ngoài ra còn được sử dụng trong các trường hợp như con vật không nhắm được mắt do liệt dây thần kinh mặt, sau phẫu thuật mắt như vá giác mạc,…

Những trường hợp xước giác mạc gặp rất thường xuyên trong phòng khám, có thể do:

• Móng cào vào,

• Viêm nhiễm gây loét giác mạc,

• Hoặc chấn thương cơ học.

Nếu xước nhẹ, ta khâu khép mí khoảng 10 ngày, sau đó tháo chỉ, giác mạc sẽ phục hồi bình thường.
Nếu gần thủng, khâu 20–25 ngày là an toàn trước khi tháo chỉ.

2. Nguyên lý và phương pháp

Chúng ta hình dung con mắt:

• Có mí trên, mí dưới, và mí thứ ba (mí trong).

• Khi khâu, ta sẽ đâm kim từ bên ngoài da, xuyên vào phía trong hốc mắt cạnh nhãn cầu, không đâm vào nhãn cầu

• Sau đó móc nhẹ mô mí thứ ba, kéo ra, đâm xuyên qua mí trên và đưa chỉ ra ngoài để thắt lại.

Khi thắt chỉ, mí thứ ba sẽ được kéo lên che phủ giác mạc, giúp bảo vệ và tạo điều kiện lành vết thương.
Nhiều bác sĩ đã từng làm rồi, nên phần này chỉ để chúng ta hình dung lại vị trí và thao tác.

3. Lưu ý vị trí khâu

• Nếu khâu vào mí trên thì mắt chớp liên tục, dễ gây kích ứng, bung hoặc tuột chỉ. Vì vậy, nên khâu ở góc trong (khóe mắt) – nơi ít vận động hơn, chỉ ít bị kéo giãn, sẽ giữ chắc và bền hơn.

4. Hai phương pháp khâu khép mí

Phương pháp 1:
Khâu mí thứ ba với mí trên.
→ Áp dụng cho các trường hợp còn mí thứ ba và giác mạc bị xước hoặc gần thủng.

Mô tả phương pháp:

Đặt mũi khâu từ góc mắt ngoài

Móc qua mí mắt thứ 3

Móc ra mí mắt ngoài

Chèn 1 mẩu gạc khi khóa chỉ → chỉ không quá căng, nếu quá căng sẽ gây kích ứng mắt

Phương pháp 2:
Khâu mí trên và mí dưới với nhau.
→ Chỉ dùng khi:

• Mí thứ ba đã bị cắt (cherry eye hoặc phẫu thuật trước đó),

• Hoặc mắt to, căng, không thể kéo mí thứ ba lên được (ví dụ sau chấn thương, lồi nhãn cầu).

5. Kỹ thuật khâu mí trên – mí dưới

• Chúng ta lưu ý: mí có da bên ngoài và niêm mạc bên trong.
  Khi khâu, chỉ được móc phần da và mép mí, không đâm xuyên vào mặt trong mí.
• Nếu chỉ xuyên vào trong, sợi chỉ sẽ nằm trong hốc mắt, cọ vào giác mạc, gây tổn thương và viêm loét nặng hơn.
  Nhiều trường hợp thực tế, ban đầu chỉ bị xước nhẹ, sau khâu sai kỹ thuật lại hoại tử, viêm mủ và trắng đục giác mạc.
• Vì vậy, phương pháp khâu mí trên – mí dưới chỉ áp dụng khi thật sự cần thiết, trong hai trường hợp nêu trên.
  Ví dụ: bị cắn, chấn thương, lồi nhãn cầu – ta khâu để ép nhãn cầu trở lại vị trí bình thường.
  Và luôn nhớ: chỉ móc phần da – không xuyên vào bên trong!

6. Lưu ý về viêm và kháng viêm sau khâu

Sau khi khâu, chỉ nằm trong cơ thể nên có thể gây kích ứng và viêm nhẹ quanh chân chỉ.
Khi mô viêm, nó mềm – mủn – dễ bung nút chỉ.

Vì vậy, ta phải dùng kháng viêm, nhưng ở mức thấp nhất có thể để kiểm soát viêm mà không làm yếu mô.
Thông thường, dùng Prednolum với liều 0,5 – 0,7 mg/kg/ngày là đủ.

Giải thích thêm:

• Khoảng liều thông thường của thuốc này là 0,5–10 mg/kg/ngày, nhưng ta chỉ dùng liều rất thấp để tránh viêm chân chỉ.

• Nếu ngừng kháng viêm đột ngột, mô quanh chân chỉ dễ kích ứng, mềm và tuột chỉ ra.

7. Tuyệt đối không dùng Dexamethasone

Không dùng Dexamethasone trong các trường hợp loét hoặc thủng giác mạc. 
Vì sao?

• Khi giác mạc tổn thương, cơ thể cần tạo collagen để phục hồi.

• Dexamethasone phá vỡ sợi collagen thông qua enzym → làm chậm liền vết thương, thậm chí làm vết loét lan rộng hơn.

• Ngoài ra, nó còn tăng tốc quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis), khiến mô chết sớm, làm viêm nặng hơn.

8. Tổng kết

• Khâu khép mí được chỉ định khi giác mạc xước hoặc gần thủng.

• Phương pháp 1: khâu mí thứ ba với mí trên – ưu tiên sử dụng

• Phương pháp 2: khâu mí trên – mí dưới – chỉ dùng khi không còn mí thứ ba hoặc mắt quá căng.

• Khi khâu, chỉ móc phần da, không xuyên vào trong mí.

• Dùng kháng viêm liều thấp (Prednolum 0,5–0,7 mg/kg/ngày), không dùng Dexamethasone.

• Chọn đúng dạng thuốc (Prednisolone, không phải Prednison), đặc biệt trên mèo.

Tài liệu khoa học

• Kim JY, Won HJ, Jeong SW. A Retrospective Study of Ulcerative Keratitis in 32 Dogs. Intern J Appl Res Vet Med. 2009;7(1):27–32. 

• Grabiel-Duncan S. Diagnosis and Treatment of Corneal Ulceration. Veterinary Nursing in Action. 2019. 

• Galeno LS et al. Hydrodissection to create conjunctival flaps in dogs with deep corneal ulcers. Veterinary World. 2023. 

• VerHulst EM et al. Comparison of conjunctival pedicle flap to corneal fixation in dogs. PMC. 2024. 

• “Corneal Grafts” fact sheet, Vet Specialists.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Khâu khép mí khi xước giác mạc ở chó mèo appeared first on EduVET.

Giống chó có tỉ lệ bị trật xương bánh chè cao ở Việt Nam

– Các giống Poodle, Phốc sóc, Chihuahua, Pug và Shih Tzu là nhóm mắc trật xương bánh chè phổ biến nhất ở Việt Nam, chiếm đa số ca đến khám tại các phòng khám thú y nhỏ.

– Nguyên nhân được cho do di truyền, là những giống chó nhỏ nên hệ thống cơ và dây chẳng yếu

Phương pháp chẩn đoán

Phân độ trật xương bánh chè

Có 4 độ:

• Độ 1: Xương bánh chè nằm trong rãnh, có thể đẩy ra ngoài bằng tay, nhưng nó tự bật lại vào trong.

• Độ 2: Khi thì ở trong, khi thì ra ngoài. Đẩy ra thì nằm ngoài, đẩy vào thì nằm trong — không tự bật.

• Độ 3: Nằm hoàn toàn bên ngoài, đẩy vào thì vẫn vào được, chưa teo cơ.

• Độ 4: Nằm ngoài hoàn toàn, không thể đẩy vào, cơ đã teo lại.

Triệu chứng theo độ

• Độ 1 – 2: Đi bình thường, thỉnh thoảng co một chân vài giây rồi duỗi ra đi tiếp.

• Độ 3: Đi kiểu trụm gối, hai chân khụy vào trong, nhìn như chân vòng kiềng.

• Độ 4: Cơ đùi teo, chân co rút, có thể đi bằng đầu gối luôn.

Gặp các giống Poodle, Phốc sóc, Chihuahua mà thấy đi khập khiễng, co chân, yếu chân — thì gần như chắc là bị xương bánh chè rồi.

Hậu phẫu và phục hồi

• Sau mổ, vì ta đào rãnh xương, sẽ có vết thương trên xương → Phải bó chân lại để ổn định.
• Khoảng 3 ngày sau mổ, tháo bó mềm ra, co duỗi chân nhẹ 5–7 lần để tránh dính khớp, rồi bó lại tiếp. Sau khoảng 10 ngày, tháo bó mềm ra hẳn, cho vận động nhẹ bình thường.

Phương pháp phẫu thuật xương bánh chè

Sau khi bộc lộ được xương rãnh ròng rọc của đầu dưới xương đùi. Cắt 1 đường ở bên trong của rãnh ròng rọc. Lưu ý không cắt vào điểm nhô cao của gờ ròng rọc.

Một số lưu ý khác

• Độ 1: Có thể chưa cần mổ ngay, tùy tuổi và mức độ vận động.
  Nếu chó đã 4–5 tuổi, nên mổ sớm để tránh sau này già, mổ khó phục hồi chậm.

• Xương bánh chè đã trật thì không tự khỏi, chỉ có thể tăng độ.

• Tốc độ tăng độ phụ thuộc vào vận động:

  • Đi lại thường xuyên → cơ không teo, ít nhảy độ.

  • Nằm im, ít vận động → nhảy độ rất nhanh (chỉ 1–2 tuần có thể tăng từ độ 1 sang độ 3–4).

Cho nên, ngược với tư vấn thông thường “đau thì hạn chế vận động”, đối với xương bánh chè thì phải cho vận động nhẹ thường xuyên, không được nhảy cao, nhưng nên vận động mỗi này để cơ khỏe và không bị teo.

Tài liệu tham khảo 

1. “Small Animal Surgery” (Fossum, T.W., 4th Ed.)
2. “Veterinary Orthopedics” (Piermattei, D.L., Flo, G.L., DeCamp, C.E., 5th Ed.)
3. “Patellar Luxation: A Review of the Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment” (Harasen, G., The Canadian Veterinary Journal, 2005)
4. “Outcome of surgical correction of medial patellar luxation in dogs” (Alam, M.R., et al., 2007):

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Chó co chân khi đi – Trật xương bánh chè và hướng dẫn các bước phẫu thuật appeared first on EduVET.