Kinh nghiệm điều trị bệnh giảm bạch cầu ở mèo

Trong điều trị giảm bạch cầu, có một điều quan trọng nhất mà chúng ta cần phải ghi nhớ:

Phải tìm mọi cách để cầm nôn cho con vật.

Vì sao lại như vậy?

Khi nôn nhiều, cơ thể mất đi rất nhiều nước và điện giải (ion). Mất điện giải khiến cơ thể suy kiệt nhanh, khó phục hồi, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng giảm bạch cầu. Do đó, điều trị giảm bạch cầu thực chất chính là điều trị nôn và bổ sung ion – hai mấu chốt quan trọng nhất.

Nhiều người thường tập trung vào việc truyền dịch, nhưng thật ra truyền quá nhiều đôi khi lại gây nguy hiểm, nhất là khi con vật mất cân bằng điện giải hoặc đang nôn liên tục. Kinh nghiệm điều trị điều trị mèo mắc bệnh giảm bạch cầu, chỉ cần giải quyết được nôn và bù điện giải hợp lý, phần lớn các ca giảm bạch cầu sẽ tự hồi phục rất tốt.

Cách tiếp cận điều trị

1. Kiểm soát nôn:
Sử dụng thuốc chống nôn phù hợp. Tôi thường gọi đây là “combo dạ dày” – tức là kết hợp thuốc chống nôn, thuốc bảo vệ niêm mạc và giảm co thắt.
Mục tiêu: Cầm được nôn càng sớm càng tốt.

→ COMBO DẠ DÀY GỒM

2. Bổ sung điện giải (ion):
Có thể dùng dung dịch điện giải pha uống hoặc bơm qua miệng, tùy tình trạng con vật. Khi nôn nhiều, đừng quên việc bù ion là yếu tố sống còn.

3. Dinh dưỡng, có nên cho mèo ăn sớm không?

Nhiều bác sĩ và chủ nuôi lo rằng “nôn nhiều thì ăn gì cũng ra hết”, nhưng thực tế không hẳn vậy. Khi cho uống cản quang để chụp X-quang, ta vẫn thấy một phần dung dịch đi được xuống ruột non dù con vật nôn ngay sau đó.
Điều này có nghĩa là một phần thức ăn hoặc chất dinh dưỡng vẫn xuống được ruột, dù con vật nôn nhiều.
→ Vì vậy, vẫn nên chia nhỏ bữa, bơm thức ăn mềm và lỏng, hạn chế thịt nạc hay đồ đặc.
Thức ăn lỏng giúp dễ hấp thu và ít gây kích thích nôn.
Ở nước ngoài, người ta có thể đặt ống thông mũi–dạ dày để bơm dinh dưỡng, nhưng ở Việt Nam, chỉ cần bơm cho ăn nhiều bữa nhỏ cũng đã hiệu quả.

Nhận biết sớm giảm bạch cầu ở mèo

Triệu chứng điển hình gồm:

• Nôn nhiều lần trong ngày, thường nôn ra bọt trắng.

• Thường gặp ở mèo con chưa tiêm vaccine.

• Kèm mệt mỏi, bỏ ăn, tiêu chảy, thân nhiệt tăng hoặc giảm bất thường.

Khi thấy mèo nôn bọt nhiều lần/ngày, hãy test giảm bạch cầu (Panleukopenia) càng sớm càng tốt. Việc chẩn đoán sớm giúp can thiệp kịp thời, tránh bỏ sót bệnh.

Tài liệu tham khảo

• Greene, C. E. (2012). Infectious Diseases of the Dog and Cat. Elsevier Saunders.

• Decaro, N., & Buonavoglia, C. (2012). Canine parvovirus—A review of epidemiological and diagnostic aspects, with emphasis on type 2c. Veterinary Microbiology, 155(1), 1–12.

• Truyen, U., & Parrish, C. R. (2013). Feline panleukopenia virus: The role of the host and the virus in pathogenesis. Veterinary Research, 44(1), 82.

• WSAVA Global Guidelines (2023). Management of Parvoviral Enteritis in Dogs and Cats.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Kinh nghiệm điều trị giảm bạch cầu ở mèo appeared first on EduVET.

Điều trị bệnh Pavo ở chó, quan trọng nhất là hai vấn đề:

• Một là truyền dịch

• Hai là giữ ấm, ổn định thân nhiệt

Làm tốt 2 điều này con vật sẽ có tỉ lệ sống cao hơn

1. Truyền dịch

Truyền dịch trong Pavo rất quan trọng, gần như là chìa khóa cứu sống con vật. Không phải cứ truyền nhiều là tốt, mà phải truyền đúng – đủ – chậm.

Khi truyền nhanh quá, con vật dễ bị phù phổi, rối loạn điện giải, xuất huyết ruột hoặc sốc dịch. Ngược lại, truyền ít quá thì không bù đủ thể tích tuần hoàn, ruột không được tưới máu, dễ hoại tử và chết.

Vì vậy, nguyên tắc là truyền nhiều cữ, mỗi cữ ít, duy trì suốt ngày đêm. Truyền chậm, đều như thế thì con vật không bị tụt huyết áp, không rối loạn thân nhiệt và hồi phục nhanh hơn hẳn.

2. Giữ nhiệt độ cơ thể ổn định

• Chó mắc Pavo thường mất nhiệt rất nhanh, nhất là ban đêm. Nên phải ủ ấm, sưởi nhẹ, đặc biệt khi thân nhiệt xuống dưới 37°C.
  Ngược lại, nếu sốt cao, thì cần chườm mát, có thể dùng Anagin hoặc Paracetamol liều thú y để hạ nhiệt.
• Việc theo dõi thân nhiệt cực kỳ quan trọng – rất nhiều con chết chỉ vì lạnh hoặc sốt mà không được phát hiện kịp.

3. Kháng sinh và thuốc hỗ trợ

• Trong Pavo, thuốc chính thường dùng là T5000 (Tylosin và Sulfamethoxazol) – đây là thuốc trị viêm ruột, viêm dạ dày-ruột, viêm phổi và các bệnh nhiễm khuẩn nói chung.
  Thuốc này có tác dụng rất tốt, vì nó diệt được cả vi khuẩn Gram âm, Gram dương, nhất là ở đường ruột. Cho nên, trong điều trị Pavo hay viêm dạ dày-ruột nói chung, T5000 dùng rất hiệu quả.
• Ngoài ra còn dùng Vitamin K1 để tăng đông máu, giảm nguy cơ xuất huyết ruột và dạ dày – biến chứng thường gặp trong Pavo.

4. Thuốc chống nôn

Khi con vật nôn nhiều, ta có thể dùng:

• Ondansetron: ức chế trung tâm nôn, chống nôn rất tốt.

• Metoclopramide: cũng chống nôn nhưng khác là có tác dụng kích thích nhu động ruột trên, giúp đẩy khí và dịch ứ.

Nhưng phải nhớ: nếu thú đang đi phân ra máu tươi, tuyệt đối không dùng Metoclopramide, vì nó sẽ làm vỡ thêm các mao mạch đang viêm, khiến xuất huyết nặng hơn.
Chỉ dùng Metoclopramide trong trường hợp đầy hơi, trúng độc, tiêu chảy không ra máu.

5. Atropin

• Atropin có tác dụng giảm tiết dịch, giảm co bóp ruột, nên dùng tốt khi con vật chảy nhiều nước dãi hoặc tiêu ra máu tươi.
  Nhưng nếu ruột bị liệt, đầy hơi hoặc tổn thương cơ ruột nặng, thì không được dùng, vì nó sẽ làm ruột liệt nặng hơn.

6. Cho ăn sớm – cực kỳ quan trọng

• Sau khoảng 2–3 ngày điều trị, khi con vật đỡ nôn, ta phải cho ăn sớm.
  Cho ăn sớm giúp nuôi dưỡng niêm mạc ruột, tạo năng lượng, và giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.
• Cho ăn cháo loãng, nước cơm hoặc súp không muối, có thể pha thêm oresol hoặc nước đường để bù điện giải.
  Dù nó còn nôn một chút, nhưng vẫn nên cho ăn – vì vẫn hấp thu được một phần qua niêm mạc ruột, giúp tái tạo tế bào nhanh hơn.
• Kinh nghiệm cho thấy, cho ăn sớm là một trong những yếu tố giúp tỉ lệ sống tăng rõ rệt.

7. Tổng kết

Điều trị Pavo không chỉ là dùng thuốc, mà là kiên trì, tỉ mỉ, theo dõi liên tục.
Quan trọng nhất:

1. Truyền dịch đúng, đủ, chậm.

2. Giữ ổn định thân nhiệt.

Nếu làm đúng hai điều này, kể cả không có thuốc đặc hiệu, con vật vẫn có khả năng sống tới 80–90%.

Tài liệu tham khảo khoa học

1. Greene, C.E. (2021). Infectious Diseases of the Dog and Cat (5th ed.). Elsevier.

2. Ettinger, S.J., & Feldman, E.C. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine (8th ed.). Elsevier.

3. Sykes, J.E. (2013). Canine and Feline Infectious Diseases. Elsevier.

4. Grellet, A. & Grellet, C. (2019). “Canine parvoviral enteritis: current insights and treatment strategies.” Vet Clin Small Anim, 49(3), 641–660.

5. Decaro, N. & Buonavoglia, C. (2012). “Canine parvovirus – a review of epidemiological and diagnostic aspects.” Vet Microbiol, 155(1), 1–12.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

Bài viết tham khảo

• Tiên lượng tỉ lệ sống khi chó mắc bệnh Parvo

The post Hướng dẫn điều trị Parvo cho chó appeared first on EduVET.

• Độ tuổi nguy hiểm: Chó con từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi dễ mắc Parvo nhất.

• Kháng thể mẹ  truyền: Dưới 6 tuần tuổi, chó con còn nhận được kháng thể từ sữa mẹ (nếu mẹ đã tiêm phòng đầy đủ). Sau đó, lượng kháng thể giảm dần, khiến chó con rất dễ nhiễm virus.

• Tiêm phòng: Chó con thường được tiêm vắc-xin Parvo vào 6, 8, 12 tuần tuổi. Tuy nhiên, phải đến mũi 14–16 tuần tuổi, hệ miễn dịch mới được bảo vệ chắc chắn.
  → Nghĩa là trong suốt giai đoạn này, chó con chưa hoàn toàn an toàn, cần được chăm sóc và hạn chế tiếp xúc môi trường bẩn.

• Parvo được sếp vào bệnh đường ruột vì nó tấn công chính vào cơ quan này

2. Cơ chế gây bệnh

• Giai đoạn đầu (2 ngày đầu): Virus tấn công hệ miễn dịch (tủy xương, hạch bạch huyết). Nếu hệ miễn dịch suy sụp, vi khuẩn từ ruột dễ dàng xâm nhập máu gây nhiễm trùng huyết.

• Giai đoạn tiếp theo (khoảng ngày 5): Virus phá hủy mạnh niêm mạc ruột non, làm ruột mất khả năng hấp thu, gây tiêu chảy, mất nước, nhiễm trùng nặng.

Dấu hiệu tiên lượng tử vong cao nguy cơ tử vong cao

• Giảm mạnh bạch cầu lympho trong 2 ngày đầu.

• Neutrophil (bạch cầu trung tính) giảm rõ rệt.

• Đồng nhiễm ký sinh trùng như Giardia, giun sán → phá hủy hàng rào ruột, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập.

• Nôn ói kéo dài, không giảm, có thể do:

  • Độc tố virus/vi khuẩn tác động lên thần kinh trung ương.

  • Rối loạn điện giải nặng.

→ Những trường hợp này cần cảnh giác, vì cơ thể gần như không còn khả năng tự chống đỡ.

Dấu hiệu tiên lượng sống cao

Một số dấu hiệu cho thấy chó con có cơ hội hồi phục:

• Bạch cầu mono tăng cao → chứng tỏ tủy xương còn hoạt động, hệ miễn dịch còn mạnh.

• Mono chính là “quân dự bị” của hệ thống thực bào, giúp cơ thể tiếp tục chiến đấu.

Yếu tố làm bệnh nặng hơn

• Stress cai sữa: làm suy yếu miễn dịch, khiến bệnh nặng hơn.

• Nhiễm trùng phối hợp: Khi vừa bị Parvo vừa bị ký sinh trùng/vi khuẩn, bệnh diễn biến xấu rất nhanh.

Tóm lại:

• Ngày đầu tiên virus đánh vào hệ miễn dịch → nếu bạch cầu giảm sâu, nguy cơ tử vong cao.

• Sau đó virus phá ruột → gây tiêu chảy, mất nước, nhiễm trùng huyết.

• Nếu thấy mono tăng, đó là dấu hiệu tốt.

• Khi điều trị, ngoài hỗ trợ dịch truyền và kiểm soát nôn, cần ngăn nhiễm khuẩn thứ phát bằng kháng sinh và vệ sinh tốt.

Tài liệu tham khảo

1. Merck Veterinary Manual. Canine Parvovirus Infection in Dogs. MSD Veterinary Manual.

2. Decaro, N., & Buonavoglia, C. (2012). Canine parvovirus—A review of epidemiological and diagnostic aspects, with emphasis on type 2c. Veterinary Microbiology, 155(1), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.vetmic.2011.09.007

3. Otto, C. M., Drobatz, K. J., Soter, C., Cooper, J., & Pinto-Martin, J. (1997). Association of the blood leukocyte count with outcome in canine parvoviral enteritis. Journal of the American Veterinary Medical Association, 210(4), 528–534.

4. Sykes, J. E. (2014). Canine and Feline Infectious Diseases. Elsevier Health Sciences.

5. Greene, C. E., & Vandevelde, M. (2012). Infectious Diseases of the Dog and Cat (4th ed.). Saunders.

6. Houston, D. M., Ribble, C. S., & Head, L. L. (1996). Risk factors associated with parvovirus enteritis in dogs: 283 cases (1982–1991). Journal of the American Veterinary Medical Association, 208(4), 542–546.

The post Dấu hiệu tiên lượng tỉ lệ sống chết của bệnh Parvo ở chó appeared first on EduVET.

1. Tổng quan

Con virus này tên đầy đủ là Feline Herpesvirus type 1 (FHV-1), Đây là một trong hai loại virus hô hấp trên phổ biến nhất ở mèo, đi song song với Calicivirus.

Herpes đặc biệt phá ở vùng niêm mạc mũi – họng – mắt, dễ gây tái phát, nhất là khi mèo bị stress, sinh sản, đổi môi trường hoặc đang suy giảm miễn dịch.

Mèo bị nhiễm herpesvirus như thế nào?

• Virus lây lan qua nước bọt và dịch tiết từ mắt – mũi của mèo bệnh
• Virus dễ bị sát trùng bởi dung dịch sát trùng (Dung dịch nước javel pha loãng -> 1 phần javel + 32 phần nước)  có thể tiêu diệt được virus trong 5phút. Các đồ dùng chỉ cần rửa kỹ với  xà phòng.

2. Triệu chứng điển hình

Herpes gây các dấu hiệu rất “đặc trưng”, khi phát hiện ra những triệu chứng này, BS hãy nghĩ tới herpes

• Hắt hơi liên tục

• Chảy nước mũi (trong rồi đục dần)

• Viêm kết mạc, loét giác mạc, mắt đỏ sưng

• “Ghèn đặc như keo 502“ – đây là dấu hiệu gần rất đặc chưng. Ghèn không loãng mà quánh, kéo dây, dính mắt khiến mèo hí mắt, co rút mí, không mở ra nổi.

Nhiều ca còn đau mắt, nheo mắt, nếu để lâu có thể loét giác mạc. Mèo sẽ giảm ăn, mệt mỏi, có thể sốt nhẹ.

3. Bệnh dễ tái đi tái lại

Khó chịu nhất là Herpes không gây bệnh một lần rồi thôi. Nó ẩn trong hạch thần kinh (chủ yếu là hạch sinh ba), rồi mỗi lần stress, sinh sản, thay đổi thời tiết… lại tái phát.

Bệnh thường không quá nặng, nhưng cứ lặp đi lặp lại sẽ làm mèo gầy mòn, suy giảm miễn dịch, viêm mũi – họng mạn tính, và có thể bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp.

4. Chẩn đoán

Chẩn đoán Herpes không cần test phức tạp, chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng.

Cần kiểm tra kỹ 3 vị trí:

• Mắt: Ghèn đặc, đỏ, viêm kết mạc, nheo mắt

• Mũi: Chảy dịch trong hoặc đục, hắt hơi

• Miệng – họng – hô hấp trên: Khó thở nhẹ, khò khè

Gặp thêm tiền sử stress, sinh sản, vừa đổi nhà hoặc bị tái đi tái lại thì khả năng cao là Herpes.

Nếu cần thiết có thể thực hiện thêm test nhanh hoặc PCR để hỗ trợ

5. Điều trị – Chủ yếu là hỗ trợ

Herpes không có thuốc đặc trị diệt virus tận gốc, bác sĩ điều trị triệu chứng và tăng sức đề kháng.

Giữ ấm – tránh gió lùa

Phòng khám hoặc nhà nuôi mèo cần kín gió, thoáng khí, ấm áp.

Hỗ trợ hô hấp

• Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý

• Có thể xông/khí dung nước muối, thuốc giãn phế quản nếu cần

• Dùng thuốc giảm nghẹt mũi tùy tình trạng

Dùng L-Lysine

L-Lysine là một acid amin giúp ức chế virus Herpes nhân lên (do cạnh tranh với arginine – chất virus cần để sao chép).

• Dạng bột trộn vào thức ăn hoặc gel

• Liều: 250–500 mg/ngày

• Giúp giảm tái phát, rút ngắn thời gian bệnh

Kháng sinh (nếu có bội nhiễm)

Chỉ dùng khi:

• Ghèn mủ

• Mũi đục, ho nhiều

• Sốt cao

• Nguy cơ viêm phổi thứ phát

→ Có thể dùng Doxycycline, Amoxicillin-Clavulanic acid, hoặc Fluoroquinolone tùy ca.

6. Tổng kết

Herpes là bệnh phổ biến nhưng dai dẳng. Không gây chết nhanh, nhưng kéo dài, tái phát, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của mèo, nhất là mèo nuôi nhà hoặc mèo giống.

Muốn kiểm soát tốt, cần:

• Giữ môi trường sạch – ít stress

• Tiêm vaccine phòng bệnh

• Phát hiện sớm triệu chứng – xử lý kịp thời

EduVET – Đào tạo bác sĩ thú nhỏ – Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo

• Greene CE. Infectious Diseases of the Dog and Cat. 4th ed.

• Sykes JE. Canine and Feline Infectious Diseases. Elsevier, 2014.

• Thiry E. et al. (2009). Feline Herpesvirus infection – ABCD guidelines. J Feline Med Surg, 11(7), 547–555.

• Merck Veterinary Manual – Feline Viral Rhinotracheitis

The post Nhận biết và điều trị Herpesvirus ở mèo appeared first on EduVET.

1. Virus tấn công trực tiếp vào tế bào lympho

Một số virus có ái lực đặc biệt với tế bào lympho, nghĩa là chúng ưu tiên xâm nhập và tiêu diệt các tế bào này. Ví dụ:

• Canine parvovirus (CPV): Tấn công vào tủy xương và tế bào lympho, gây ra sự giảm mạnh về số lượng tế bào này.

• Feline immunodeficiency virus (FIV): Gây suy giảm miễn dịch ở mèo bằng cách tiêu diệt tế bào T và B.

Khi virus xâm nhập và tiêu diệt tế bào lympho, số lượng lympho trong máu giảm đáng kể, dẫn đến hiện tượng lymphopenia.

2. Ức chế sản xuất lympho tại tủy xương

Tủy xương là nơi sản xuất các tế bào máu, bao gồm cả lympho. Một số virus có thể ức chế hoạt động của tủy xương, dẫn đến giảm sản xuất lympho mới. Ví dụ:

• Canine parvovirus (CPV): Ưa thích tấn công các tế bào đang phân chia mạnh, như tế bào trong tủy xương, dẫn đến giảm sản xuất bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu và lympho.

3. Cytokine gây chết tế bào lympho

Trong quá trình phản ứng miễn dịch với virus, cơ thể tiết ra các cytokine như TNF-alpha và interferon để chống lại virus. Tuy nhiên, các cytokine này cũng có thể kích hoạt quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis) ở tế bào lympho, dẫn đến giảm số lượng lympho trong máu.

4. Lympho di chuyển đến các mô bị nhiễm

Khi cơ thể phát hiện sự hiện diện của virus, tế bào lympho sẽ di chuyển từ máu đến các mô bị nhiễm (như hạch bạch huyết, lách, hoặc các mô khác) để thực hiện chức năng miễn dịch. Việc này làm giảm số lượng lympho trong máu, mặc dù tổng số lượng lympho trong cơ thể không thay đổi.

5. Stress và corticoid nội sinh

Khi chó hoặc mèo bị bệnh, cơ thể trải qua stress và phản ứng bằng cách tiết ra glucocorticoid nội sinh (như cortisol) để chống viêm. Tuy nhiên, glucocorticoid cũng có tác dụng ức chế miễn dịch, dẫn đến giảm số lượng lympho trong máu.

Hậu quả của lymphopenia (giảm lượng tế bào lympho)

• Suy giảm miễn dịch: Giảm khả năng chống lại virus và các tác nhân gây bệnh khác.

• Nguy cơ bội nhiễm: Dễ bị nhiễm vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng do hệ miễn dịch yếu.

• Tiên lượng xấu: Nếu lymphopenia đi kèm với giảm bạch cầu hạt và tiểu cầu, bệnh có thể tiến triển nặng và nguy hiểm hơn.

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET tới số 08 6712 6712 để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo

• Guo, Z., Zhang, Z., Prajapati, M., & Li, Y. (2021). Lymphopenia Caused by Virus Infections and the Mechanisms Beyond. Viruses, 13(9), 1876.

• Merck Veterinary Manual. Canine Distemper.

• eClinPath. Individual WBC

Tham khảo thêm:

• Lý do nên cho chó ăn càng sớm càng tốt khi điều trị Parvo

The post Vì sao lympho giảm khi chó, mèo nhiễm virus ở giai đoạn đầu? appeared first on EduVET.

1. Sùi màu gà là gì?
Sùi màu gà ở chó là một bệnh do virus Papilloma gây ra, chủ yếu lan truyền qua vết xước có dịch nhầy. Virus xâm nhập vào tế bào biểu bì, kích thích nhân đôi tế bào và giảm chết theo chương trình, từ đó hình thành các khối sùi.

2. Cơ chế sinh bệnh

• Virus gắn vào DNA của tế bào, kích thích tăng sinh, tổng hợp protein E6/E7 (giống HPV người).
• Giảm hoạt động gen p53, pRB → giảm chết theo chương trình (apoptosis).

3. Điều trị

A. Mức nhẹ (khối sùi nhỏ, độc lập):

• Gây mê ngắn, dùng nhíp cầm sùi.
• Cáo sát hoặc cán bằng dao mổ đế lại mặt phẳng.
• Khâu lại vết thương bằng chỉ tiêu 4.0 đến 5.0.

B. Mức vừa đến nặng (khối sùi nhanh, lan tỏa):

• Vincristine: Thuốc hóa trị chống tế bào ung thư, d trường hợp sùi màu gà lan rộng dùng với liều sau:
  • Liều: 0,025–0,05 mg/kg, IV, mỗi tuần 1 mũi, dùng 4–8 tuần.
  • Tác dụng: Gắn vào protein tubulin, ngăn tế bào phân chia.
  • Tác dụng phụ: nôn, tiêu chảy, biếng ăn, gầy sơ sau 3–7 ngày.
  • Phòng tác dụng phụ: Ondansetron, Omeprazole, Sucralfate trước khi tiêm.
• Levamisole: Chống ký sinh trùng, tác dụng phụ hỗ trợ miễn dịch.
  • Liều: 2 mg/kg, PO, mỗi 48h/lần, trong 10 ngày.
• Metronidazole: Kháng sinh kự khả, giảm nguy cơ nhiễm trùng phụ.
  • Liều: 10–15 mg/kg/ngày, PO, trong 7–10 ngày.

4. Kết hợp combo điều trị

• Vincristine (truyền IV) mỗi tuần 1 lần trong 4–8 tuần.
• Levamisole + Metronidazole được dùng song song trong 10 ngày đầu.
• Trước khi truyền vincristine: dùng Ondansetron + Omeprazole + Sucralfate để giảm nôn, tiêu chảy, loét dạ dày.

Lưu ý khi sử dụng Vincristine:

• Vincristine là thuốc hóa trị nhạy cảm: phải truyền chậm, theo dõi sát.
• Không được tiêm bêm, chỉ tiêm IV.
• Cần theo dõi công thức máu, chỉ số gan, thận trong quá trình điều trị.

• Papillomavirus in domestic animals: A review. Vet Microbiol. 2018.
• Legendre et al. (2017). Vincristine in veterinary oncology: efficacy and adverse effects. J Vet Intern Med.
• Plumb DC. Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition, 2018.
• Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine, 6th Edition, Elsevier.

The post Hướng Dẫn Điều Trị Sùi Màu Gà ở Chó Mèo: Phác Đồ Thực Chiến, Hiệu Quả Cao appeared first on EduVET.

Polyprenyl Immunostimulant (PI) là một chất điều hòa miễn dịch được nghiên cứu như một liệu pháp hỗ trợ trong điều trị viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP), đặc biệt là dạng FIP khô (dry FIP). Dưới đây là tổng quan về cơ chế hoạt động và hiệu quả của PI dựa trên các nghiên cứu khoa học hiện có.

1. Tăng cường miễn dịch bẩm sinh

PI kích thích hoạt động của các tế bào diệt tự nhiên (NK) và đại thực bào, những thành phần quan trọng trong phản ứng miễn dịch bẩm sinh. Điều này giúp kiểm soát sớm sự nhiễm virus trước khi hệ thống miễn dịch thích ứng được kích hoạt đầy đủ.

2. Điều hòa sản xuất cytokine

PI thúc đẩy sản xuất các cytokine thuộc nhóm Th1, như interferon-gamma (IFN-γ) và interleukin-2 (IL-2), giúp tăng cường phản ứng miễn dịch chống lại virus. Điều này có thể làm giảm tải lượng virus và hạn chế sự lây lan trong cơ thể.

3. Hỗ trợ chức năng tế bào T

PI hỗ trợ hoạt động của tế bào T, một phần quan trọng trong miễn dịch thích ứng, giúp cơ thể nhận biết và tiêu diệt các tế bào nhiễm virus hiệu quả hơn.

4. Giảm sự nhân lên của virus

Mặc dù không trực tiếp ức chế virus, PI tạo ra môi trường miễn dịch không thuận lợi cho sự nhân lên của virus, từ đó có thể làm chậm tiến triển của bệnh và kéo dài thời gian sống sót của mèo bị FIP.

5. Giảm viêm

PI có khả năng điều chỉnh phản ứng miễn dịch, giúp giảm các phản ứng viêm quá mức, như cơn bão cytokine, từ đó hạn chế tổn thương mô và cải thiện triệu chứng lâm sàng.

Hiệu quả lâm sàng

Một nghiên cứu trường hợp cho thấy ba con mèo mắc FIP khô được điều trị bằng PI có thời gian sống sót kéo dài, với hai con sống khỏe mạnh sau hai năm điều trị và một con sống được 14 tháng sau khi ngừng điều trị sau 4,5 tháng.

Một nghiên cứu khác trên 60 con mèo mắc FIP khô cho thấy 8 con sống sót hơn 200 ngày và 4 con sống sót hơn 300 ngày sau khi điều trị bằng PI. 

Tuy nhiên, PI không cho thấy hiệu quả trong điều trị FIP dạng ướt (wet FIP) hoặc các trường hợp bệnh nặng. 

Kết luận

Polyprenyl Immunostimulant là một liệu pháp hỗ trợ hữu ích trong điều trị FIP dạng không tràn dịch ở mèo, đặc biệt trong các trường hợp nhẹ. 

EduVET – Đào tạo bác sĩ thú y thú nhỏ thực chiến đồng hành cùng bạn từ lý thuyết đến thực hành lâm sàng.

Tài liệu tham khảo

1. Legendre AM, Bartges JW. Effect of Polyprenyl Immunostimulant on the survival times of three cats with the dry form of feline infectious peritonitis. J Feline Med Surg. 2009;11(8):624-626.

2. Legendre AM, Kuritz T, Galyon G, Baylor VM, Heidel RE. Polyprenyl Immunostimulant Treatment of Cats with Presumptive Non-Effusive Feline Infectious Peritonitis In a Field Study. Front Vet Sci. 2017;4:7. 

3. Center for Companion Animal Health, UC Davis. FIP and Polyprenyl immunostimulant (PI).

The post Tìm hiểu thuốc điều trị bệnh FIP trên mèo appeared first on EduVET.

  

1. Giardia là gì?

Giardia spp. là một loại vi sinh vật đơn bào ký sinh trong ruột non, gây bệnh tiêu chảy cho chó và mèo. Chúng lây lan qua đường phân – miệng, đặc biệt trong các môi trường nuôi tập trung, ẩm ướt và thiếu vệ sinh.

2. Triệu chứng lâm sàng

• Tiêu chảy cấp tính hoặc dài dằng, phân nhầy hoặc loãng.
• Đau bụng, chướng bụng, buồn nôn.
• Mệt mỏi, giảm cân, biếng ăn.
• Trong trường hợp mãn tính, thú có thể xuất hiện thiếu máu.

3. Chẩn đoán

• Soi phân: Giardia thường không xuất hiện trong giai đoạn ký sinh trên ruột non => dễ cho kết quả âm tính giả.
• Test nhanh (ELISA hoặc test kháng nguyên): Nhạy và đề tin cậy hơn trong chẩn đoán thực tế.
• Gợi ý: Các ca tiêu chảy ở độ tuổi nhỏ + nuôi tập trung + phân nhớt, màu vàng/xám => nghi ngờ Giardia.

4. Điều trị

• Metronidazole: 15–25 mg/kg PO, 12–24h/lần, trong 10–15 ngày.
• Tắm và giữ sạch môi trường: Giardia có thể lây qua đường tiêu hóa => phác đồ hiệu quả nhất là điều trị cả đàn + tắm cả đàn.
• Trong trường hợp điều trị cá thể bị tái nhiễm nhanh chóng nếu không khử trùng chuồng lại trong chuồng/trại.

5. Phòng bệnh

• Duy trì môi trường khô thoáng, vệ sinh tẩy rửa thường xuyên
• Vệ sinh chuồng trại bằng dung dịch chlorhexidine, ammonium quaternary, hoặc đun nóng > 60°C.
• Tách đàn khi xử lý, kiểm tra lặp lại sau điều trị.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, quý bác sĩ vui lòng liên hệ trực tiếp với EduVET hoặc Zalo 08 6712 6712 để được tư vấn trực tiếp

• Barr, S. C. (1998). “Giardiasis in dogs and cats.” Compendium on Continuing Education for the Practicing Veterinarian.
• Bowman DD. (2020). Georgis’ Parasitology for Veterinarians, 11th Edition. Elsevier.
• ESCCAP Guidelines, 2021. “Control of Giardia infections in dogs and cats”. European Scientific Counsel Companion Animal Parasites.

The post Chỉ điềm chẩn đoán và điều trị Giardia trên chó mèo hiệu quả appeared first on EduVET.

Để trị FIP ở mèo, đặc biệt là FIP ướt, thể tích tụ nhiều dịch ở hoang ngực hoặc khoang bụng ở mèo, có một phương pháp được bác sĩ áp dụng đó là tiêm Dexamethasone trực tiếp vào khoang ngực hoặc khoang bụng để kiểm soát viêm và giảm thoát dịch. Vậy cơ chế của phương pháp này là gì, có thực sự cần thiết trong điều trị FIP ở mèo không?

Chúng ta hãy đi lần lượt qua từng mục để hiểu rõ để áp dụng kiến thức này vào thực tiễn hiệu quả nhất!

FIP ở mèo và vai trò của phản ứng viêm

FIP do virus Coronavirus biến thể (FCoV) gây ra. Khi virus xâm nhập vào đại thực bào, nó kích hoạt phản ứng viêm quá mức, dẫn đến tổn thương nội mô mạch máu, tích tụ dịch ở khoang bụng, khoang ngực và các cơ quan khác.
Phản ứng viêm không kiểm soát được xem là nguyên nhân chính gây ra triệu chứng lâm sàng nặng nề và tử vong.

Dexamethasone là gì?

Dexamethasone là một loại glucocorticoid tổng hợp có tác dụng chống viêm và ức chế miễn dịch mạnh, thường được sử dụng trong y học người và thú y để kiểm soát viêm, dị ứng hoặc sốc.

Cơ chế tác dụng của Dexamethasone trong FIP

1. Ức chế quá trình viêm

• Dexamethasone ức chế phospholipase A2, từ đó ngăn chặn quá trình sản sinh prostaglandin và leukotriene – hai chất trung gian gây viêm mạnh.

• Giảm cytokine gây viêm như IL-1, IL-6, TNF-α và COX-2.

2. Ức chế miễn dịch có chọn lọc

• Làm giảm hoạt động của tế bào T, B và các đại thực bào – những tế bào đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bệnh sinh của FIP.

• Giúp ngăn cơ thể tự làm tổn thương chính mình do phản ứng miễn dịch quá mức.

3. Giảm thoát dịch vào khoang bụng và ngực

• Dexamethasone làm ổn định tế bào nội mô mạch máu bằng cách tăng cường sản xuất các protein liên kết chặt chẽ.

• Đồng thời ức chế VEGF (vascular endothelial growth factor) – yếu tố gây tăng tính thấm thành mạch và hình thành mạch mới.

Tại sao tiêm Dexamethasone vào khoang bụng hoặc ngực?

Ưu điểm:

• Tác dụng nhanh tại chỗ: Đưa thuốc trực tiếp đến vị trí viêm giúp đạt hiệu quả giảm dịch nhanh chóng.

• Hạn chế tác dụng phụ toàn thân: So với đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch, lượng thuốc toàn thân hấp thu ít hơn.

• Cải thiện triệu chứng tức thì: Giảm khó thở, chướng bụng, đau do tràn dịch.

Nhược điểm:

• Không điều trị được nguyên nhân gốc (virus FIP) → chỉ là hỗ trợ.

• Nguy cơ ức chế miễn dịch quá mức nếu lạm dụng kéo dài.

• Phải tiêm đúng kỹ thuật, tránh nhiễm trùng khoang.

Liều sử dụng

• Dexamethasone: 0.5–1 mg/kg, tiêm trực tiếp vào xoang bụng hoặc xoang ngực mỗi 3–5 ngày tùy đáp ứng lâm sàng.

• Nên kết hợp với thuốc kháng virus chính như GS-441524 hoặc Remdesivir để điều trị toàn diện.

Có nên dùng Dexamethasone trong mọi ca FIP?

Không.
Việc sử dụng dexamethasone nên cân nhắc từng trường hợp cụ thể, nhất là FIP thể ướt với dịch nhiều gây ảnh hưởng hô hấp hoặc tiêu hóa. Đối với FIP thể khô, việc ức chế miễn dịch quá mức có thể làm virus lan rộng hơn.

Kết luận

• Tiêm Dexamethasone vào xoang bụng/ngực có thể mang lại lợi ích tức thì cho mèo bị FIP thể ướt, giúp giảm viêm và dịch tích tụ.

• Tuy nhiên, đây không phải là phương pháp điều trị tận gốc và chỉ nên dùng phối hợp với các thuốc và phương pháp điều trị

• Việc áp dụng cần có bác sĩ thú y chuyên môn chỉ định và theo dõi chặt chẽ.

Theo dõi EduVET để cập nhật thêm kiến thức về bệnh FIP và các phương pháp điều trị hiệu quả, thực chiến từ các ca lâm sàng thực tế!

Tài liệu tham khảo

1. Hartmann, K. (2005). Feline infectious peritonitis. Vet Clin North Am Small Anim Pract, 35(1), 39–79.

2. Addie, D. D., et al. (2009). Feline infectious peritonitis: ABCD guidelines. Journal of Feline Medicine and Surgery, 11(7), 594–604.

3. Trepanier, L. A. (2015). FIP: Update on pathogenesis and treatment. Topics in Companion Animal Medicine, 30(3), 133–139.

The post Điều trị FIP hiệu quả: Tiêm Dexamethasone vào xoang ngực bụng appeared first on EduVET.

Việc phục hồi dinh dưỡng sớm cho chó mắc bệnh Parvo đã được chứng minh là một trong những yếu tố giúp cải thiện tiên lượng, giảm nguy cơ nhiễm trùng thứ phát, và rút ngắn thời gian điều trị. Các cơ chế chính như sau:

1. Bảo vệ và phục hồi cấu trúc niêm mạc ruột

• Canine Parvovirus (CPV) tấn công các tế bào đang phân chia nhanh ở hốc ruột non, gây teo nhung mao và hoại tử biểu mô ruột.

• Việc teo nhung mao làm giảm diện tích hấp thụ, mất hàng rào niêm mạc, khiến vi khuẩn đường ruột dễ dàng xâm nhập vào máu, gây viêm toàn thân, nhiễm độc tố và nhiễm trùng huyết (sepsis).

• Nếu nhịn ăn quá lâu, ruột không được kích thích, làm chậm tái tạo biểu mô, khiến biểu mô ruột tiếp tục thoái hóa và mất chức năng hấp thu, tăng nguy cơ vi khuẩn xâm lấn và loạn khuẩn ruột.

2. Thức ăn giúp tái tạo biểu mô ruột và cung cấp năng lượng tế bào

• Cho ăn sớm cung cấp các acid amin thiết yếu như glutamine (năng lượng chính cho tế bào biểu mô ruột) và arginine, giúp thúc đẩy:

  • Tổng hợp DNA, tăng sinh tế bào ruột.

  • Làm lành tổn thương niêm mạc nhanh hơn.

• Ngoài ra, việc có thức ăn trong ruột sẽ kích thích tiết hormone tiêu hóa như:

  • Cholecystokinin (CCK): Tăng tiết mật và enzyme tụy.

  • Gastrin và Motilin: Kích thích nhu động ruột, ngăn ứ đọng dịch ruột và giảm nguy cơ phát triển vi khuẩn có hại.

3. Duy trì hàng rào niêm mạc ruột

• Cho ăn sớm giúp duy trì và phục hồi các tight junction proteins (ví dụ: claudin, occludin) – đóng vai trò như “keo dán” giữa các tế bào ruột, ngăn ngừa tình trạng rò rỉ ruột (leaky gut) và viêm hệ thống.

• Đồng thời, thức ăn hỗ trợ hệ vi khuẩn có lợi phát triển, kích thích tăng tiết chất nhầy, bảo vệ niêm mạc khỏi tổn thương.

4. Tác động tích cực đến hệ vi sinh vật đường ruột

• Nhịn ăn kéo dài dễ dẫn đến loạn khuẩn ruột, tạo điều kiện cho Clostridium spp. hoặc E. coli gây bệnh.

• Ngược lại, cho ăn sớm cung cấp chất nền lên men như prebiotics (chất xơ hòa tan, oligosaccharides), giúp các vi khuẩn có lợi như Lactobacillus và Bifidobacterium phát triển, phục hồi cân bằng hệ vi sinh.

5. Hỗ trợ chức năng miễn dịch

• Các tế bào miễn dịch như đại thực bào, lympho bào cần glutamine và arginine để:

  • Tăng sinh, sản xuất cytokine, và diệt mầm bệnh hiệu quả hơn.

• Các vi chất như vitamin A, C, E và kẽm có vai trò chống oxy hóa, tái tạo biểu mô ruột và hỗ trợ miễn dịch niêm mạc.

Khi nào bắt đầu cho ăn trở lại?

• Cho ăn ngay khi chó bắt đầu giảm nôn và có biểu hiện thèm ăn.

• Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, có thể trộn thêm men tiêu hóa hoặc pre/probiotics.

• Chia nhỏ thành nhiều bữa mỗi ngày với lượng ít ban đầu, sau đó tăng dần tùy theo khả năng tiêu hóa và tình trạng sức khỏe.

Tóm lại

Việc cho chó ăn lại càng sớm càng tốt trong điều trị Parvo không chỉ giúp bổ sung năng lượng, mà còn đóng vai trò sống còn trong việc:

• Hỗ trợ phục hồi biểu mô ruột

• Duy trì hàng rào miễn dịch niêm mạc

• Khôi phục hệ vi khuẩn có lợi

• Giảm nguy cơ biến chứng nặng và nhiễm trùng huyết

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào Quý bác sĩ vui lòng liên hệ trực tiếp với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. Mohr AJ. (2012). Evidence-based supportive care of canine parvoviral enteritis. Vet Clin North Am Small Anim Pract.

2. Willard MD et al. (2021). Small Animal Internal Medicine, 6th Edition.

3. Gookin JL et al. (2021). Textbook of Veterinary Internal Medicine.

4. Hall EJ. (2011). Gastrointestinal microflora and probiotics. Vet Clin North Am Small Anim Pract.

5. Freeman LM. (2010). Nutritional support in critical care. J Vet Emerg Crit Care.

The post Lý do nên cho chó ăn càng sớm càng tốt khi điều trị Parvo appeared first on EduVET.