KÝ SINH TRÙNG – EduVET

Điều trị bệnh ngoài da do ngoại ký sinh trùng chó mèo

qcv — Tue, 04 Nov 2025 18:10:07 +0000

Bệnh da do ngoại ký sinh trùng ở chó mèo

Đây là nhóm rất thường gặp ở chó mèo, nhất là chó mèo con, sống ngoài sân vườn, hoặc không được kiểm soát ve rận định kỳ.

Bao gồm:

Ve – rận – bọ chét – ghẻ:
Những con này ký sinh trực tiếp trên da, gây ngứa, tổn thương da, nhiễm trùng kế phát, và truyền nhiều bệnh khác (babesia, anaplasma,…).
Phải nhớ: muốn trị da dứt điểm, phải diệt ký sinh trùng gốc.

Ghẻ Demodex vs Ghẻ Sarcoptes – khác gì?

Demodex: thường gặp ở chó con, sống trong nang lông – không lây, không ngứa nhiều nếu nhẹ. Nhưng nếu bội nhiễm thì có thể rất hôi, trụi lông loang lổ.

Sarcoptes: cực kỳ ngứa, rất dễ lây, tổn thương ở tai, khuỷu, bụng, ngực – thường thấy chó gãi điên cuồng.
Soi da để phân biệt!

Bệnh da do ve tai, nấm tai – có liên quan không?

Có. Nhiều ca da viêm hoài không khỏi là vì ổ ve tai hoặc nấm tai gây kích ứng kéo dài, dẫn tới viêm da quanh tai, lan xuống cổ → Nhớ kiểm tra tai trong mọi ca bệnh da

Hình ảnh về 2 loại ghẻ

Ghẻ Demodex

Ghẻ Sarcoptes

Điều trị

Đây là nhóm dễ gặp, điều trị rõ ràng nhưng lại thường bị làm… nửa vời.

Cần điều trị cả 3 hướng:

Diệt ký sinh trùng toàn thân.
Xử lý tổn thương da tại chỗ.
Làm sạch môi trường, cắt đứt vòng đời ký sinh.

Thuốc trị ve – ghẻ hiệu quả hiện nay:

Ivermectin: tiêm hoặc uống, rẻ, hiệu quả cao với Demodex và Sarcoptes. Nhưng KHÔNG dùng cho Collie và mấy giống chó lai Collie (dễ ngộ độc).

Selamectin (Revolution) , Moxidectin (Advocate): nhỏ gáy hàng tháng, tiện lợi, phù hợp trị ve, ghẻ tai, Sarcoptes.
Fluralaner (Bravecto), Afoxolaner (Nexgard), Sarolaner (Simparica): viên nhai hoặc nhỏ gáy, diệt ve, Demodex, Sarcoptes cực mạnh, tác dụng dài (1–3 tháng).
Lưu huỳnh: dùng tắm, đặc biệt hiệu quả với Demodex.

Điều trị tại chỗ đi kèm:

Tắm bằng benzoyl peroxide (đẩy mủ, diệt Demodex), chlorhexidine hoặc lưu huỳnh (Sulfur).

Làm sạch tai nếu có viêm tai (vì ve tai, nấm tai rất hay đi kèm).
Xịt môi trường, hút bụi, giặt mền, phơi nắng – nếu không ve vẫn nở trứng liên tục.

Ghẻ Demodex:

Điều trị ít nhất 4–6 tuần, test lại soi da mới được ngưng, không ngưng khi “thấy đỡ là được rồi”. Còn ghẻ Sarcoptes thì rất ngứa, dễ lây, phải xử lý cả đàn
Nếu thấy ghẻ Demodex tái đi tái lại mỗi 2–3 tháng, phải nghĩ đến nguyên nhân nền: suy giáp, Cushing, dinh dưỡng kém, hoặc corticoid dùng kéo dài.
Không điều trị nửa vời. Ghẻ mà “bỏ giữa chừng” là có ngày quay lại trả thù (tái lại là nặng hơn và điều trị lâu hơn)

Tài liệu tham khảo

Bowman, D.D. (2021). Georgis’ Parasitology for Veterinarians, 12th ed. Elsevier.
Scott, D.W., Miller, W.H., Griffin, C.E. (2013). Muller & Kirk’s Small Animal Dermatology, 7th ed. Elsevier.
Little, S.E. (2020). Veterinary Parasitology Reference Manual, 6th ed. Wiley-Blackwell.
Dryden, M.W. & Rust, M.K. (2022). “The Role of Fleas and Ticks in Canine Dermatitis.” Veterinary Clinics: Small Animal Practice, 52(3): 511–528.
Beugnet, F. et al. (2021). “Ectoparasite control in dogs and cats: Current approaches and future trends.” Parasites & Vectors, 14: 233.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Điều trị bệnh ngoài da do ngoại ký sinh trùng chó mèo appeared first on EduVET.

Phác đồ điều trị Ký sinh trùng máu chó mèo

qcv — Thu, 12 Jun 2025 11:24:04 +0000

Anaplasma là một trong những tác nhân gây bệnh ký sinh trùng máu phổ biến và nguy hiểm trên chó mèo tại Việt Nam. Việc điều trị sớm và đúng phác đồ giúp giảm tỷ lệ tử vong, hạn chế biến chứng nặng và hỗ trợ phục hồi nhanh hơn cho vật nuôi.

Cơ chế gây bệnh của Ký sinh trùng máu

Chẩn đoán Ký sinh trùng máu

Phác đồ điều trị Anaplasma

1. Doxycycline hoặc Imizol

Doxycycline:
- Trường hợp nhẹ: 5mg/kg/12h/PO dùng liên tục 56 ngày
- Trường hợp nặng: 10–20mg/kg/12h/PO trong 28 ngày
Imizol:
- Nhẹ: 2mg/kg/tiêm 1 mũi, nhắc lại sau 4 tuần
- Trung bình: 6mg/kg/tiêm 1 mũi/4 tuần
- Nặng: 12mg/kg/tiêm 1 mũi/2 tuần

2. Kháng viêm

Nhẹ: Prednisolone 2–4mg/kg/24h/PO → giảm dần còn 0.5mg/kg/48h
Nặng: Dexamethasone 0.25–0.5mg/kg/24h

3. Hạ sốt: Anagin 1ml/5kg/24h
4. Truyền dịch: NaCl 0,9%
5. Bổ sung sắt: Ferrous sulfat 3–5mg/kg/12h/PO trong 4–6 tuần
6. Vitamin C: 50–100mg/kg/24h/PO (mèo: 25–50mg)
7. Vitamin B complex: 1ml/20kg/12h/IM
8. Silymarin (hỗ trợ gan): 3mg/1kg/12h
9. Curcumin: 200mg/kg/24h, liên tục 3 tuần
10. Bổ sung nước đầy đủ qua khẩu phần ăn
11. Giữ nơi yên tĩnh, hạn chế stress

Ký sinh trùng máu nguy hiểm như thế nào?

Theo thống kê từ các tài liệu nghiên cứu quốc tế, ký sinh trùng máu là nguyên nhân gây tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Một số chủng phổ biến nhất bao gồm:

Babesia canis

Loại ký sinh trùng	Tỷ lệ tử vong nếu không điều trị	Đặc điểm lâm sàng nổi bật
Babesia canis	20–60%	Sốt cao, thiếu máu cấp, nước tiểu màu sẫm
Ehrlichia canis	10–30%	Thiếu máu, xuất huyết dưới da, hạch to
Anaplasma platys	5–15%	Giảm tiểu cầu, chảy máu cam, xuất huyết võng mạc
Mycoplasma haemofelis	15–40%	Thiếu máu tán huyết, niêm mạc nhợt nhạt, suy nhược
Hepatozoon canis	10–25%	Đau cơ, sốt dai dẳng, mất khối cơ, lameness

Đặc điểm chung để nghi ngờ ký sinh trùng máu

Sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân
Niêm mạc nhợt nhạt hoặc vàng
Gan/lách to khi siêu âm
Xét nghiệm công thức máu cho thấy thiếu máu, giảm tiểu cầu
Có yếu tố dịch tễ: từng bị ve cắn, sống trong khu vực lưu hành ve

Chẩn đoán chính xác cần dựa vào phết máu ngoại vi (hình ảnh vi sinh vật ký sinh trong hồng cầu/tiểu cầu), xét nghiệm ELISA, PCR tùy theo điều kiện.

Tài liệu tham khảo:

Irwin, P. J. (2014). Canine babesiosis. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 44(6), 1191–1206.
Shaw, S. E., Day, M. J., Birtles, R. J., & Breitschwerdt, E. B. (2001). Tick-borne infectious diseases of dogs. Trends in Parasitology, 17(2), 74–80.
Sykes, J. E. (2014). Canine and Feline Infectious Diseases. Saunders Elsevier.

The post Phác đồ điều trị Ký sinh trùng máu chó mèo appeared first on EduVET.

Giảm tiểu cầu do ký sinh trùng máu ở chó mèo: Cơ chế và cách điều trị

qcv — Sat, 31 May 2025 03:11:32 +0000

Ký sinh trùng máu là gì

Babesia canis

Là các loài ký sinh xâm nhập vào máu, phá huỷ tế bào máu, kích hoạt miễn dịch và gây viêm toàn thân, gồm Babesia, Ehrlichia, Anaplasma. Trong đó, Babesia canis là loại phổ biến nhất ở chó, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% ở các ca biến chứng nặng nếu không được điều trị kịp thời. Việc phát hiện và điều trị càng sớm sẽ cho tỉ lệ sống cao cho con vật

Cơ Chế Gây Giảm Tiểu Cầu Do Ký Sinh Trùng Máu

Ký sinh trùng máu như Ehrlichia canis, Babesia spp. và Anaplasma platys có thể gây giảm tiểu cầu thông qua nhiều cơ chế:

1. Xâm Nhập Và Phá Hủy Trực Tiếp Tiểu Cầu

Một số loài như Anaplasma platys có khả năng xâm nhập trực tiếp vào tiểu cầu, làm suy giảm số lượng tiểu cầu lưu hành trong máu.

2. Phản Ứng Miễn Dịch Tự Miễn

Ký sinh trùng kích hoạt hệ miễn dịch, dẫn đến việc sản xuất kháng thể chống lại tiểu cầu, gây ra tình trạng giảm tiểu cầu miễn dịch.

3. Đông Máu Rải Rác Trong Lòng Mạch (DIC)

Viêm nặng do ký sinh trùng có thể kích hoạt hệ thống đông máu toàn thân, dẫn đến tiêu thụ quá mức tiểu cầu và gây giảm tiểu cầu.

4. Ức Chế Tủy Xương

Một số ký sinh trùng có thể làm suy yếu tủy xương, giảm khả năng sản xuất tiểu cầu mới.

Biểu Hiện Lâm Sàng

Khi số lượng tiểu cầu giảm mạnh, chó mèo có thể xuất hiện:

Chấm xuất huyết, bầm máu ở da, niêm mạc.
Chảy máu bất thường: nướu, mũi, tiểu ra máu, phân có máu.
Mệt mỏi, lừ đừ do thiếu oxy và mất máu.

Hướng điều trị

Chẩn đoán: Sử dụng xét nghiệm huyết học, phết máu ngoại vi, PCR hoặc test nhanh để xác định tác nhân gây bệnh.
Điều trị: Hiện nay điều trị phổ biến và cho kết quả tốt là sử dụng Doxycycline (10 mg/kg/ngày) trong 28 ngày là liệu pháp hiệu quả cho các trường hợp nhiễm đơn hoặc đa tác nhân.
Hỗ trợ: Truyền máu, truyền dịch và theo dõi sát các dấu hiệu lâm sàng.

Kết Luận

Giảm tiểu cầu do ký sinh trùng máu là tình trạng phức tạp, đòi hỏi bác sĩ thú y phải hiểu rõ cơ chế bệnh sinh để chẩn đoán và điều trị hiệu quả. Việc kết hợp giữa kiến thức lâm sàng và các xét nghiệm hỗ trợ sẽ giúp cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân.

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET tới số 08 6712 6712 để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài Liệu Tham Khảo

Molecular evidence of Ehrlichia canis and Anaplasma platys and the clinical implications:
ACVIM consensus statement on the diagnosis of immune thrombocytopenia:
Improvements in Blood Profiles of Canines Naturally Infected with Triple Blood Pathogens:

The post Giảm tiểu cầu do ký sinh trùng máu ở chó mèo: Cơ chế và cách điều trị appeared first on EduVET.