Sau khi tiêm mê, các bác sĩ cần chú ý một số việc quan trọng, trong đó hai điểm chính là truyền dịch và giữ nhiệt độ.

1. Về truyền dịch

Mục đích chính của truyền dịch sau mê là bổ sung nước (và khi cần, bổ sung đường). Có những trường hợp con vật có thể bị hạ đường huyết và ngất — nên đôi khi, ngay cả khi chưa chắc nó bỏ ăn, truyền dịch có đường vẫn là lựa chọn an toàn để phòng ngừa tụt đường.

• Lựa chọn dịch:

  • Nếu chắc chắn con vật không bị hạ đường huyết, truyền dịch muối (0,9%) là hợp lý — muối giúp cung cấp các ion cần thiết cho tế bào, nhất là tế bào thần kinh, cơ tim…, vì cơ thể hoạt động nhờ các ion.

  • Nếu không biết con vật có bỏ ăn hay không, hoặc nghi ngờ thiếu đường, thì truyền dung dịch có đường (đường 5%) sẽ tốt hơn — đặc biệt với những con bỏ ăn hoặc chó nhỏ (chó nhỏ rất dễ tụt đường huyết).

  • Có thể dùng Ringer Lactate — đây cũng là dung dịch đẳng trương có ion, phù hợp với trường hợp con vật ăn uống bình thường.

Không có loại dịch “tốt hơn” cho mọi hoàn cảnh — ta chọn theo từng trường hợp cụ thể.

2. Liều lượng và tốc độ truyền (khi không mất nước)

Nếu con vật không mất nước, ta chỉ truyền rất ít: 5 ml/kg/giờ. Để dễ hình dung: 1 ml ≈ 20 giọt, vậy 5 ml ≈ 100 giọt/giờ, tương đương khoảng 1,5 giọt/phút. Các bác sĩ thường không thích phải tính toán chi tiết này, nhưng khi thực hành, nên nắm rõ để canh đúng. Nếu con vật nặng hơn hoặc cần nhiều hơn, ta sẽ tăng tốc độ tương ứng.

– Tại sao phải truyền kể cả khi không mất nước rõ ràng?

• Trong khi gây mê, con vật vẫn thải nước qua nước tiểu, thoát hơi qua đường hô hấp và bề mặt da — nên sẽ có mất nước dù không biểu hiện rõ. Vì vậy truyền dịch là cần thiết.

3. Trường hợp mất nước nhiều

Khi con vật mất nước nhiều, ta phải tính lượng dịch cần truyền theo % mất nước – Bác sĩ xem rõ hơn tại bài viết này cách phân biệt mất nước cấp tính – mãn tính ở chó mèo

4. Về nhiệt độ

Một trong những nguyên nhân tử vong âm thầm sau gây mê là tụt thân nhiệt. Khi thân nhiệt xuống dưới 35°C, quá trình trao đổi chất bị ức chế mạnh — nhiều cơ quan ngừng hoạt động, đặc biệt là tim và hệ thần kinh trung ương.
Cho nên, duy trì thân nhiệt ổn định là nguyên tắc vàng. Có thể giữ ấm bằng:

• Tấm sưởi điện

• Túi nước ấm quấn quanh thân.

• Chăn giữ nhiệt hoặc đệm sưởi mùa đông.

Lưu ý: không nên đặt nguồn nhiệt trực tiếp vào da, tránh gây bỏng. Giữ nhiệt vừa phải và đều quanh cơ thể là đủ.

5. Giảm đau tại chỗ để giảm thuốc mê

Thuốc tê Lindodain

• Một kỹ thuật hữu ích là bơm hoặc tiêm thuốc tê tại chỗ (vào ổ bụng, mô xung quanh vết mổ…). Khi thuốc tê ngấm vào mô, vùng đó giảm đau đáng kể, giúp giảm liều thuốc mê toàn thân.
  Ví dụ: khi mổ ổ bụng (thận, ruột, dạ dày…), bác sĩ có thể tưới thuốc tê vào vùng mổ để giảm cảm giác đau. Cách này giúp tránh việc “nhích” liều mê quá cao — vì chỉ cần tăng một chút, con vật có thể ngừng tim hoặc ngừng thở.

6. Tại sao truyền muối lại tốt hơn đường trong trường hợp bình thường?

• Với những con vật ăn uống bình thường, dung dịch muối (NaCl 0,9%) hoặc Ringer sẽ tốt hơn, vì trong đó có chứa các ion điện giải (Na⁺, Cl⁻, K⁺, Ca²⁺) cần thiết cho hoạt động sống của tế bào.
• Tất cả các tế bào trong cơ thể — từ tế bào thần kinh đến tế bào cơ tim — đều cần các ion này để duy trì điện thế màng, dẫn truyền xung động, và co bóp cơ. Vì vậy, việc bổ sung muối giúp tế bào hoạt động ổn định, duy trì cân bằng nội môi.

7. Trường hợp đặc biệt: chó nhỏ hoặc bỏ ăn

• Những con chó con, chó nhỏ hoặc bỏ ăn lâu ngày rất dễ tụt đường huyết. Khi đó, việc truyền dung dịch đường 5% giúp bổ sung năng lượng nhanh, tránh tình trạng hôn mê hạ đường huyết.
  Tuy nhiên, chỉ nên dùng dung dịch đường trong trường hợp thực sự cần thiết — vì nếu truyền đường cho những con đang bình thường, có thể gây pha loãng điện giải, làm rối loạn cân bằng ion.

Tóm lại

Sau gây mê, chúng ta không chỉ lo cho ca mổ, mà còn phải giữ an toàn cho cơ thể con vật trong giai đoạn hồi tỉnh. Ba yếu tố không thể bỏ qua:

1. Truyền dịch đúng loại – đúng tốc độ.

2. Giữ thân nhiệt ổn định trên 35°C.

3. Giảm đau bằng gây tê tại chỗ để giảm liều mê.

Nếu sau gây mê con vật không tỉnh lại, cần giải mê cho con vật, bác sĩ xem chi tiết tại bài viết này: giải mê sau phẫu thuật cho chó mèo

Tài liệu tham khảo 

1. Plumb, D.C. (2020). Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition. Wiley-Blackwell.

2. DiBartola, S.P. (2021). Fluid, Electrolyte, and Acid-Base Disorders in Small Animal Practice, 5th Edition. Elsevier.

3. Hedlund, C.S. (2017). Small Animal Surgery, 5th Edition. Elsevier.

4. Hall, L.W., Clarke, K.W., Trim, C.M. (2022). Veterinary Anaesthesia, 12th Edition. Saunders.

5. Muir, W.W. & Hubbell, J.A.E. (2015). Handbook of Veterinary Anesthesia, 5th Edition. Mosby.

6. Flecknell, P. (2016). Laboratory Animal Anaesthesia, 4th Edition. Academic Press.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Hướng dẫn hồi tỉnh sau gây mê ở chó mèo appeared first on EduVET.

• Là tình trạng nguy hiểm đe dọa đến tính mạnh Dạ dày bị giãn căng do tích tụ khí, sau đó xoắn quanh trục, làm tắc nghẽn lối vào (thực quản) và lối ra (tá tràng). Áp lực trong ổ bụng tăng cao gây giảm hồi lưu tĩnh mạch chủ, dẫn đến sốc giảm thể tích, suy tuần hoàn, hoại tử mô và tử vong nếu không xử lý kịp thời.

Giải phẫu dạ dày chó mèo

Những con có tỉ lệ xoắn dạ dày cao

• giống lớn, ngực sâu như: Béc giê Đức, Rottweiler, Golden Retriever, Doberman,…
• Di truyền: (VD: Con bố mẹ từng bị xoắn dạ dày)
• Thói quen ăn uống và sinh hoạt: Cho ăn 1 bữa lớn/ngày, ăn nhanh, stress, sợ hãi, hạt kém chất lượng, tăng kích thước gan, giãn dây chằng dạ dày.

Cơ chế Xoắn dạ dày

• A. Môn vị (phần nối dạ dày với ruột non) bắt đầu dịch chuyển xuống bụng dưới và lệch sang bên trái. Đây là dấu hiệu bắt đầu của hiện tượng xoắn dạ dày.
• B. Tiền triển: Dạ dày giãn căng do khí, đồng thời xoắn mạnh hơn, môn vị rời xa vị trí bình thường.
• C. Xoắn hoàn toàn (180 độ) Môn vị nằm phía trái đường giữa, gần thân vị, tạo thành nếp gấp gây tắc hai đầu → Sự xoắn này khiến dạ dày bị gấp lại, tạo ra hai điểm tắc nghẽn: một ở lối vào (gần thực quản), một ở lối ra (gần tá tràng). Hơi và dịch không thể thoát ra ngoài, gây tắc nghẽn hoàn toàn.
• D. Giai đoạn muộn: Dạ dày tiếp tục giãn căng hơn nữa vì khí không thoát ra được. Lúc này, máu không thể lưu thông đến thành dạ dày, gây ra thiếu máu cục bộ và hoại tử mô. Nếu không được phẫu thuật can thiệp kịp thời, dạ dày có thể bị vỡ, dẫn đến viêm phúc mạc, suy đa cơ quan và tử vong.

Một số nguy cơ và lưu ý khi phẫu thuật xoắn dạ dày ở chó mèo

1.Rò rỉ dịch vị

Dịch vị (axit dạ dày và enzyme tiêu hóa) nếu rò rỉ ra ổ bụng sẽ gây viêm phúc mạc nặng, dễ dẫn đến nhiễm trùng

2. Khó quan sát

Dạ dày nằm ở vùng bụng trước, ẩn dưới khung xương sườn → khó quan sát

3.Dây chằng

Dây chằng gan – dạ dày và Dây chằng gan – tá tràng → Hai dây chằng này giữ dạ dày cố định, khiến khó lật lên để quan sát mặt sau. Tuy nhiên, có thể cắt cẩn thận hai dây chằng này để tạo thêm không gian thao tác.

CÁC BƯỚC MỔ DẠ DÀY

1. ĐƯỜNG MỔ

-Đường mổ giữa bụng – đường mổ tiêu chuẩn thường được áp dụng nhất kéo từ mỏm kiếm xương ức → phía sau rốn

-Đường mổ cạnh sườn – Lựa chọn bổ sung trong một số trường hợp đặc biệt như: 

• Chó có ngực sâu – hẹp, khó tiếp cận từ đường giữa

• Xoắn không hoàn toàn, chỉ cần xử lý cục bộ

• Tổn thương vùng hoành

• Tái mổ sau khi đường giữa đã bị mô sẹo dính

Chú ý để tránh nhiễm trùng khi phẫu thuật

• Đặt gạc phẫu thuật đã nhúng dung dịch muối và povidine
• Rửa ổ bụng bằng nước muối sinh lý, au đó hút sạch sau khi hoàn tất ( nhiệt độ dung dịch khuyến nghị từ 37°C – 39°C

2.1 PHƯƠNG PHÁP CỐ ĐỊNH DẠ DÀY BẰNG ĐƯỜNG RẠCH (Incisional Gastropexy)

-Mục đích:

Xử lý xoắn dạ dày bằng cách cố định dạ dày vào thành bụng, giữ đúng vị trí giải phẫu. Phương pháp này bác sĩ sẽ tạo 2 vết thương ở dạ dày và thành bụng sau đó khâu cố định hai vị trí lại với nhau

-Mô tả kỹ thuật

Bước 1: Tạo vết rạch trên dạ dày

• Vị trí: vùng hang môn vị

• Rạch nông qua lớp thanh mạc – cơ, không rạch vào lớp niêm mạc để tránh thủng dạ dày

• Dùng tay nâng dạ dày lên để dễ dàng thao tác

Bước 2: Rạch trên thành bụng

• Vị trí: cách xương sườn cuối khoảng 2–3 cm, tránh rạch quá cao để không làm thủng cơ hoành → tràn khí màng phổi

• Ướm trước vị trí dạ dày để xác định điểm rạch chính xác

Bước 3: Khâu cố định

• Dùng chỉ đơn sợi tự tiêu 2-0 hoặc 3-0

• Khâu liên tục bắt đầu từ mép gần vết rạch, cố định dạ dày vào thành bụng chắc chắn

-Hình ảnh mô tả

• A. Rút banh bụng ra để dễ quan sát:

Trước tiên, rút dụng cụ banh bụng ra để có tầm nhìn tốt hơn vào vùng mổ, đặc biệt khi thao tác gần bờ dưới xương sườn.

• B. Rạch cơ bụng ngang bên phải:

Xác định lại chính xác vị trí giải phẫu, sau đó rạch qua lớp cơ bụng ngang bên phải, ngay dưới xương sườn cuối, để tiếp cận dạ dày.

• C. Rạch dạ dày

Rạch nhẹ qua lớp thanh mạc và cơ dạ dày. Lúc này, lớp niêm mạc bên trong sẽ tự phồng lên, do chứa khí hoặc dịch.

→ Không rạch sâu vào niêm mạc, để tránh làm thủng toàn bộ thành dạ dày

• D. Khâu cố định dạ dày vào thành bụng:

Dùng mũi khâu liên tục để khâu dạ dày vào thành bụng, giúp giữ dạ dày ở đúng vị trí.

→ Ưu tiên khâu mép lưng trước (mép xa tầm mắt) để cố định mô chắc chắn và dễ quan sát hơn khi khâu tiếp các mép còn lại.

2.2  PHƯƠNG PHÁP CỐ ĐỊNH DẠ DÀY TRONG THOÁT VỊ HOÀNH (Belt-Loop Gastropexy)

Thoát vị hoành là tình trạng trong đó một phần của dạ dày bị đẩy lên khỏi ổ bụng, lọt qua lỗ thực quản trên cơ hoành, đi vào lồng ngực. Cũng được dùng khi xoắn dạ dày tái phát

• Kỹ thuật: tương tự phương pháp cố định ở trên nhưng thực hiện ở bên trái

-Mô tả kỹ thuật

Đây là biến thể nâng cao của Incisional Gastropexy – cố định dạ dày bằng vết rạch , trong đó bác sĩ tạo một vạt mô từ dạ dày (vùng hang môn vị) rồi luồn vạt này qua một “vòng đai” trên thành bụng để cố định dạ dày chắc chắn hơn.

Bước 1: Tạo vạt dạ dày 

• Chọn vị trí ở vùng bờ cong lớn của dạ dày (gần hang môn vị).

• Rạch tạo vạt hình chữ nhật và tách thanh mạc ra khỏi niêm mạc

Bước 2: Tạo “vòng đai” trên thành bụng:

• Trên thành bụng (gần xương sườn cuối), rạch hai đường song song và tách thanh mạc khỏi niêm mạc → tạo thành “vòng đai” để luồn vạt dạ dày qua

Bước 3: Luồn vạt dạ dày qua vòng đai:

• Giữ dạ dày áp sát thành bụng, có thể dùng chỉ giữ nhẹ ở đầu vạt để hỗ trợ kéo vạt dạ dày đi qua đường hầm trên thành bụng.

4. Khâu cố định vạt trở lại dạ dày:

• Sau khi đã luồn qua vòng đai, đặt lại vạt dạ dày về đúng vị trí ban đầu.

• Dùng chỉ đơn sợi tự tiêu (cỡ 2-0 hoặc 3-0) để khâu vạt dính trở lại mặt dạ dày, bằng mũi khâu đơn hoặc khâu liên tục tùy theo thói quen người mổ.

– Hình ảnh mô tả

• A: Tạo vạt thanh mạc – cơ từ vùng hang vị, chứa nhánh mạch máu vị – mạc nối.

• B: Tạo đường rạch song song ở cơ bụng ngang.

• C: Luồn vạt dạ dày qua vòng đai – giữ dạ dày sát thành bụng để hạn chế tổn thương vạt. Khâu cố định lại như ban đầu.

EduVET – Đào tạo bác sĩ thú nhỏ – Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo:

1. Fossum TW. Small Animal Surgery, 5th Edition. Elsevier, 2018.

2. Bojrab MJ. Current Techniques in Small Animal Surgery, 4th Edition.

3. Brourman JD et al. Risk Factors for GDV. JAVMA, 1996.

4. Levine GD et al. Evaluation of Belt-loop Gastropexy. JAAHA, 2010.

5. Glickman LT et al. Non-dietary risk factors for GDV. JAAHA, 1997.

The post Hướng dẫn phương pháp mổ xoắn dạ dày chó mèo appeared first on EduVET.

Học phí

• Buổi 1 → 4 – Phẫu thuật chuyên nghiệp: 13.500.000 VNĐ
• Buổi 5 – Phẫu thuật xương nâng cao: 2.900.000 VNĐ

Thời gian và địa điểm

• Sáng: 9:00AM – 12AM
• Chiều: 2PM – 6PM
• Tại 418 Hồng Bàng, P16, Q11, TP.HCM

Quyền lợi của Học viên

• Học cùng giảng viên độc quyền: Trực tiếp giảng dạy bởi Dr. Mai Ngọc Tuyền và đội ngũ hỗ trợ chuyên môn cao.

• Chương trình 2 phần rõ ràng: Buổi sáng học lý thuyết; buổi chiều thực hành trực tiếp trên tiêu bản, có giảng viên và trợ giảng kèm sát từng bước.

• Giải đáp toàn diện: Mọi câu hỏi trong và ngoài nội dung học đều được hỗ trợ ngay tại lớp.

• Tài liệu học đầy đủ: Bao gồm sổ tay minh họa, tài liệu lý thuyết và bài thực hành.

• Hỗ trợ sau khóa học: Giải đáp thắc mắc từ xa qua video call hoặc tin nhắn khi gặp khó khăn trong phẫu thuật thực tế.

• Ưu đãi sách học thuật: Mua sách chuyên môn với mức giá ưu đãi dành riêng cho học viên.

• Chứng nhận hoàn thành: Nhận giấy xác nhận và bằng từ hệ thống đào tạo EduVET.

• 

Nội dung khóa học

Buổi sáng: Lý thuyết và giải đáp. Buổi chiều: Thực hành.

Cảm nhận của học viên khi tham gia khóa học

The post Khóa Phẫu Thuật Thú Y Chuyên Nghiệp – Sài Gòn | Phẫu Thuật Thú Nhỏ appeared first on EduVET.

1. Lỗ rò hậu môn là gì?

• Lỗ rò hậu môn (anal fistula) là sự hình thành đường hầm bất thường từ ống hậu môn ra ngoài da, có thể rò phân, mủ hoặc dịch viêm. Những đường rò này thường mãn tính, khó lành và tái phát dai dẳng.
• Ở chó, tình trạng này liên quan đến phản ứng viêm trung gian miễn dịch, kết hợp với đặc điểm tuyến mồ hôi apocrine quanh hậu môn tiết nhiều chất nhờn – môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển.

2. Giống chó dễ mắc

• Chó chăn cừu Đức là giống dễ bị nhất vì có mật độ tuyến mồ hôi apocrine cao hơn các giống chó khác. Những tuyến này tiết ra chất có mùi, giàu lipid và protein – góp phần tạo môi trường viêm dai dẳng quanh hậu môn.

3. Triệu chứng thường gặp

• Rặn nhiều khi đi vệ sinh, đôi khi đi phân ra máu

• Đi phân ít, nhỏ giọt

• Chảy dịch mủ quanh hậu môn, có mùi hôi

• Liếm, cắn hoặc gãi hậu môn liên tục

• Có thể thấy các lỗ rò, loét quanh hậu môn

4. Điều trị – Phác đồ tiêu chuẩn

• Lỗ rò hậu môn cần điều trị lâu dài và toàn diện, bao gồm:

a. Thuốc ức chế miễn dịch (bắt buộc)

• Cyclosporine: 4–8 mg/kg/ngày (uống), có thể bắt đầu 4 mg/kg/12h × 4 tuần, sau đó giảm dần theo từng tuần nếu bệnh ổn định.

• Kết hợp với ketoconazole để giảm liều cyclosporine (vì ketoconazole làm tăng nồng độ cyclosporine):
  Cyclosporine 0.5–5 mg/kg/PO + Ketoconazole 5–7.5 mg/kg/PO
  Ngừng ketoconazole nếu men gan tăng cao.

• Prednisone: Bắt đầu 2 mg/kg/PO/ngày, sau đó giảm dần về liều duy trì 0.5 mg/kg/ngày.

• Azathioprine: 2 mg/kg/PO/ngày → duy trì 1 mg/kg mỗi 48–72h khi bệnh cải thiện.

b. Thuốc bôi tại chỗ

• Tacrolimus mỡ 0.1%: Bôi trực tiếp vùng rò 1–2 lần/ngày.
  Cảnh báo: Thuốc có thể tăng nguy cơ ung thư – nên đeo găng tay khi bôi.

c. Thuốc kháng nấm

Do môi trường hậu môn ẩm, dễ bội nhiễm nấm nên cần phối hợp:

• Itraconazole: 5 mg/kg/PO/ngày

• Hoặc Fluconazole: 2.5–10 mg/kg/PO/ngày

• Hoặc Ketoconazole: 10 mg/kg/PO/ngày

d. Kháng sinh phối hợp

• Metronidazole hoặc Amoxicillin–clavulanate

• Thuốc mỡ bôi tại chỗ: Mupirocin

5. Hướng dẫn duy trì sau điều trị

Khi tổn thương đã cải thiện:

• Ngưng cyclosporine, duy trì tacrolimus bôi với tần suất giảm dần (1 lần/ngày → 1 lần/48h → 1 lần/tuần).

• Theo dõi tái phát thường xuyên, tái điều trị sớm nếu có dấu hiệu lâm sàng trở lại.

Kết luận

• Lỗ rò hậu môn là bệnh lý phức tạp, có yếu tố miễn dịch và thường cần điều trị suốt đời. Phác đồ cần phối hợp ức chế miễn dịch, kháng sinh, thuốc chống nấm và theo dõi chặt chẽ. Việc can thiệp sớm và kiên trì điều trị là chìa khóa để kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm thiểu đau đớn cho thú cưng.

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET tới số 08 6712 6712 để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo khoa học:

• Hall JA, et al. (2010). Chronic Perianal Fistulas in Dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine.

• Plumb DC. Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition.

• Ettinger SJ & Feldman EC. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition.

• Weisse C, et al. (2005). Surgical and Medical Management of Perianal Fistulas. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice.

The post Lỗ rò hậu môn ở chó: Cách nhận biết và phác đồ điều trị hiệu quả appeared first on EduVET.