Điều trị bệnh Pavo ở chó, quan trọng nhất là hai vấn đề:

• Một là truyền dịch

• Hai là giữ ấm, ổn định thân nhiệt

Làm tốt 2 điều này con vật sẽ có tỉ lệ sống cao hơn

1. Truyền dịch

Truyền dịch trong Pavo rất quan trọng, gần như là chìa khóa cứu sống con vật. Không phải cứ truyền nhiều là tốt, mà phải truyền đúng – đủ – chậm.

Khi truyền nhanh quá, con vật dễ bị phù phổi, rối loạn điện giải, xuất huyết ruột hoặc sốc dịch. Ngược lại, truyền ít quá thì không bù đủ thể tích tuần hoàn, ruột không được tưới máu, dễ hoại tử và chết.

Vì vậy, nguyên tắc là truyền nhiều cữ, mỗi cữ ít, duy trì suốt ngày đêm. Truyền chậm, đều như thế thì con vật không bị tụt huyết áp, không rối loạn thân nhiệt và hồi phục nhanh hơn hẳn.

2. Giữ nhiệt độ cơ thể ổn định

• Chó mắc Pavo thường mất nhiệt rất nhanh, nhất là ban đêm. Nên phải ủ ấm, sưởi nhẹ, đặc biệt khi thân nhiệt xuống dưới 37°C.
  Ngược lại, nếu sốt cao, thì cần chườm mát, có thể dùng Anagin hoặc Paracetamol liều thú y để hạ nhiệt.
• Việc theo dõi thân nhiệt cực kỳ quan trọng – rất nhiều con chết chỉ vì lạnh hoặc sốt mà không được phát hiện kịp.

3. Kháng sinh và thuốc hỗ trợ

• Trong Pavo, thuốc chính thường dùng là T5000 (Tylosin và Sulfamethoxazol) – đây là thuốc trị viêm ruột, viêm dạ dày-ruột, viêm phổi và các bệnh nhiễm khuẩn nói chung.
  Thuốc này có tác dụng rất tốt, vì nó diệt được cả vi khuẩn Gram âm, Gram dương, nhất là ở đường ruột. Cho nên, trong điều trị Pavo hay viêm dạ dày-ruột nói chung, T5000 dùng rất hiệu quả.
• Ngoài ra còn dùng Vitamin K1 để tăng đông máu, giảm nguy cơ xuất huyết ruột và dạ dày – biến chứng thường gặp trong Pavo.

4. Thuốc chống nôn

Khi con vật nôn nhiều, ta có thể dùng:

• Ondansetron: ức chế trung tâm nôn, chống nôn rất tốt.

• Metoclopramide: cũng chống nôn nhưng khác là có tác dụng kích thích nhu động ruột trên, giúp đẩy khí và dịch ứ.

Nhưng phải nhớ: nếu thú đang đi phân ra máu tươi, tuyệt đối không dùng Metoclopramide, vì nó sẽ làm vỡ thêm các mao mạch đang viêm, khiến xuất huyết nặng hơn.
Chỉ dùng Metoclopramide trong trường hợp đầy hơi, trúng độc, tiêu chảy không ra máu.

5. Atropin

• Atropin có tác dụng giảm tiết dịch, giảm co bóp ruột, nên dùng tốt khi con vật chảy nhiều nước dãi hoặc tiêu ra máu tươi.
  Nhưng nếu ruột bị liệt, đầy hơi hoặc tổn thương cơ ruột nặng, thì không được dùng, vì nó sẽ làm ruột liệt nặng hơn.

6. Cho ăn sớm – cực kỳ quan trọng

• Sau khoảng 2–3 ngày điều trị, khi con vật đỡ nôn, ta phải cho ăn sớm.
  Cho ăn sớm giúp nuôi dưỡng niêm mạc ruột, tạo năng lượng, và giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.
• Cho ăn cháo loãng, nước cơm hoặc súp không muối, có thể pha thêm oresol hoặc nước đường để bù điện giải.
  Dù nó còn nôn một chút, nhưng vẫn nên cho ăn – vì vẫn hấp thu được một phần qua niêm mạc ruột, giúp tái tạo tế bào nhanh hơn.
• Kinh nghiệm cho thấy, cho ăn sớm là một trong những yếu tố giúp tỉ lệ sống tăng rõ rệt.

7. Tổng kết

Điều trị Pavo không chỉ là dùng thuốc, mà là kiên trì, tỉ mỉ, theo dõi liên tục.
Quan trọng nhất:

1. Truyền dịch đúng, đủ, chậm.

2. Giữ ổn định thân nhiệt.

Nếu làm đúng hai điều này, kể cả không có thuốc đặc hiệu, con vật vẫn có khả năng sống tới 80–90%.

Tài liệu tham khảo khoa học

1. Greene, C.E. (2021). Infectious Diseases of the Dog and Cat (5th ed.). Elsevier.

2. Ettinger, S.J., & Feldman, E.C. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine (8th ed.). Elsevier.

3. Sykes, J.E. (2013). Canine and Feline Infectious Diseases. Elsevier.

4. Grellet, A. & Grellet, C. (2019). “Canine parvoviral enteritis: current insights and treatment strategies.” Vet Clin Small Anim, 49(3), 641–660.

5. Decaro, N. & Buonavoglia, C. (2012). “Canine parvovirus – a review of epidemiological and diagnostic aspects.” Vet Microbiol, 155(1), 1–12.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

Bài viết tham khảo

• Tiên lượng tỉ lệ sống khi chó mắc bệnh Parvo

The post Hướng dẫn điều trị Parvo cho chó appeared first on EduVET.

• Độ tuổi nguy hiểm: Chó con từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi dễ mắc Parvo nhất.

• Kháng thể mẹ  truyền: Dưới 6 tuần tuổi, chó con còn nhận được kháng thể từ sữa mẹ (nếu mẹ đã tiêm phòng đầy đủ). Sau đó, lượng kháng thể giảm dần, khiến chó con rất dễ nhiễm virus.

• Tiêm phòng: Chó con thường được tiêm vắc-xin Parvo vào 6, 8, 12 tuần tuổi. Tuy nhiên, phải đến mũi 14–16 tuần tuổi, hệ miễn dịch mới được bảo vệ chắc chắn.
  → Nghĩa là trong suốt giai đoạn này, chó con chưa hoàn toàn an toàn, cần được chăm sóc và hạn chế tiếp xúc môi trường bẩn.

• Parvo được sếp vào bệnh đường ruột vì nó tấn công chính vào cơ quan này

2. Cơ chế gây bệnh

• Giai đoạn đầu (2 ngày đầu): Virus tấn công hệ miễn dịch (tủy xương, hạch bạch huyết). Nếu hệ miễn dịch suy sụp, vi khuẩn từ ruột dễ dàng xâm nhập máu gây nhiễm trùng huyết.

• Giai đoạn tiếp theo (khoảng ngày 5): Virus phá hủy mạnh niêm mạc ruột non, làm ruột mất khả năng hấp thu, gây tiêu chảy, mất nước, nhiễm trùng nặng.

Dấu hiệu tiên lượng tử vong cao nguy cơ tử vong cao

• Giảm mạnh bạch cầu lympho trong 2 ngày đầu.

• Neutrophil (bạch cầu trung tính) giảm rõ rệt.

• Đồng nhiễm ký sinh trùng như Giardia, giun sán → phá hủy hàng rào ruột, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập.

• Nôn ói kéo dài, không giảm, có thể do:

  • Độc tố virus/vi khuẩn tác động lên thần kinh trung ương.

  • Rối loạn điện giải nặng.

→ Những trường hợp này cần cảnh giác, vì cơ thể gần như không còn khả năng tự chống đỡ.

Dấu hiệu tiên lượng sống cao

Một số dấu hiệu cho thấy chó con có cơ hội hồi phục:

• Bạch cầu mono tăng cao → chứng tỏ tủy xương còn hoạt động, hệ miễn dịch còn mạnh.

• Mono chính là “quân dự bị” của hệ thống thực bào, giúp cơ thể tiếp tục chiến đấu.

Yếu tố làm bệnh nặng hơn

• Stress cai sữa: làm suy yếu miễn dịch, khiến bệnh nặng hơn.

• Nhiễm trùng phối hợp: Khi vừa bị Parvo vừa bị ký sinh trùng/vi khuẩn, bệnh diễn biến xấu rất nhanh.

Tóm lại:

• Ngày đầu tiên virus đánh vào hệ miễn dịch → nếu bạch cầu giảm sâu, nguy cơ tử vong cao.

• Sau đó virus phá ruột → gây tiêu chảy, mất nước, nhiễm trùng huyết.

• Nếu thấy mono tăng, đó là dấu hiệu tốt.

• Khi điều trị, ngoài hỗ trợ dịch truyền và kiểm soát nôn, cần ngăn nhiễm khuẩn thứ phát bằng kháng sinh và vệ sinh tốt.

Tài liệu tham khảo

1. Merck Veterinary Manual. Canine Parvovirus Infection in Dogs. MSD Veterinary Manual.

2. Decaro, N., & Buonavoglia, C. (2012). Canine parvovirus—A review of epidemiological and diagnostic aspects, with emphasis on type 2c. Veterinary Microbiology, 155(1), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.vetmic.2011.09.007

3. Otto, C. M., Drobatz, K. J., Soter, C., Cooper, J., & Pinto-Martin, J. (1997). Association of the blood leukocyte count with outcome in canine parvoviral enteritis. Journal of the American Veterinary Medical Association, 210(4), 528–534.

4. Sykes, J. E. (2014). Canine and Feline Infectious Diseases. Elsevier Health Sciences.

5. Greene, C. E., & Vandevelde, M. (2012). Infectious Diseases of the Dog and Cat (4th ed.). Saunders.

6. Houston, D. M., Ribble, C. S., & Head, L. L. (1996). Risk factors associated with parvovirus enteritis in dogs: 283 cases (1982–1991). Journal of the American Veterinary Medical Association, 208(4), 542–546.

The post Dấu hiệu tiên lượng tỉ lệ sống chết của bệnh Parvo ở chó appeared first on EduVET.