Bệnh tim có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có ba nhóm chính: do tuổi già, do bệnh lý mắc phải, và do bẩm sinh.

Ở chó

Các dấu hiệu của bệnh tim – mạch ở chó có thể bao gồm:

• Giảm khả năng vận động, nhanh mệt khi gắng sức

• Yếu sức, dễ kiệt sức

• Khó thở

• Tăng nhịp thở (thở nhanh)

• Bụng to do ứ dịch

• Ngất xỉu

• Niêm mạc hoặc da có màu xanh tím

• Biếng ăn

• Sút cân

Ở mèo

Các dấu hiệu của bệnh tim – mạch ở mèo có thể bao gồm:

• Khó thở

• Không muốn nằm hoặc nằm ở tư thế khó thở

• Sút cân

• Biếng ăn

• Niêm mạc hoặc da có màu xanh tím

• Đột ngột liệt hai chân sau do cục máu đông

Cấu tạo của tim và ảnh hưởng đến bệnh tim

Tim được chia thành bốn thành phần chức năng chính:

1. Cơ tim 
   Là phần chịu trách nhiệm bơm máu đi khắp cơ thể.

2. Van tim
   Có nhiệm vụ ngăn không cho máu chảy ngược chiều trong quá trình tuần hoàn.

3. Màng ngoài tim 
   Là một lớp màng bền chắc bao quanh và bảo vệ tim khỏi tổn thương cơ học.

4. Hệ thống dẫn truyền điện 
   Khởi phát và truyền các xung điện trong tim, giúp tim co bóp một cách nhịp nhàng và phối hợp.

Khi bệnh tim xảy ra, bất kỳ phần nào trong bốn cấu trúc này đều có thể bị ảnh hưởng — dẫn đến rối loạn bơm máu, lưu thông, bảo vệ hoặc nhịp tim, gây ra nhiều dạng bệnh lý tim – mạch khác nhau.

Các nguyên nhân gây ra bệnh tim mạch ở thú cưng

1. Do tuổi cao, sức yếu

Khi thú cưng đã lớn tuổi, cơ thể bắt đầu suy yếu dần, tim cũng vậy. Theo thời gian, mỡ và các mảng xơ vữa bám vào mạch vành, van tim, làm cho van không thể đóng kín được nữa. Bình thường, tim có 4 – 6 van hoạt động phối hợp để đóng mở nhịp nhàng. Nhưng khi mỡ hoặc mảng xơ dính vào van, nó sẽ bị cứng, không khép kín, dẫn đến hở van tim.

Bên cạnh đó, các sợi cơ tim vốn có nhiệm vụ kéo van tim cũng yếu đi theo tuổi tác. Khi cơ yếu, van không được kéo đóng chặt, làm cho tim hoạt động kém hiệu quả. Đây là nguyên nhân phổ biến ở thú cưng già.

2. Do bệnh lý mắc phải

Ngoài yếu tố tuổi tác, bệnh tim còn có thể xuất hiện do các bệnh toàn thân khác:

• Thiếu nước, thiếu máu, khiến tim phải co bóp mạnh hơn để bù đắp.

• Nhiễm trùng máu, bệnh phổi mạn tính – khi phổi yếu, tim phải làm việc gắng sức để bơm máu, lâu ngày dẫn đến suy tim.

• Một số trường hợp phì đại cơ tim thất trái (cơ tim dày lên do tăng gánh), khiến hoạt động bơm máu bị rối loạn.

Tim giống như một cỗ máy — nếu phải “cố gắng gồng” quá lâu mà phần còn lại (như phổi) không hồi phục thì sớm muộn nó cũng mệt và yếu đi.

3. Do bẩm sinh

Một số bé mắc bệnh tim ngay từ khi mới sinh. Trong thời kỳ bào thai, có những mạch máu và lỗ thông giữa hai buồng tim (thông thất, thông nhĩ) giúp máu lưu thông. Sau khi sinh ra, các lỗ này cần phải đóng lại, nhưng ở một số con thì vách tim không đóng kín, dẫn đến thông nhĩ hoặc thông thất bẩm sinh.

Đây là dạng bệnh tim bẩm sinh, thường được phát hiện sớm nếu khám tim mạch định kỳ hoặc nghe tim có tiếng thổi bất thường.

Chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh ở mèo

Tùy vào loại tiếng thổi tim và biểu hiện lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
Các xét nghiệm thường bao gồm:

• Chụp X-quang

• Điện tâm đồ

• Siêu âm tim 

Nếu bác sĩ nghi ngờ tiếng thổi tim là do bệnh lý khác, có thể cần làm xét nghiệm máu tổng quát để xác định nguyên nhân.

Những giống mèo dễ mắc bệnh tim mạch

Kết luận

• Bệnh tim ở chó mèo rất phổ biến, đặc biệt ở thú lớn tuổi hoặc có bệnh nền.

• Phát hiện sớm giúp kiểm soát tốt, kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng sống cho thú cưng.

• Cần khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là siêu âm và nghe tim để phát hiện bất thường.

• Một số giống mèo như Maine Coon, Ba Tư, Xiêm có nguy cơ cao, nên kiểm tra tim thường xuyên.

• Dinh dưỡng hợp lý, duy trì cân nặng và chăm sóc đúng cách là chìa khóa bảo vệ tim mạch cho thú cưng.

Tài liệu tham khảo:

1. Ettinger SJ, Feldman EC. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 9th Edition. Elsevier, 2020.

2. Ware WA. Cardiovascular Disease in Small Animal Medicine, 3rd Edition. CRC Press, 2017.

3. Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine, 6th Edition. Elsevier, 2019.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Bệnh tim ở chó mèo appeared first on EduVET.

“Đái dắt” là khi con vật đi tiểu nhiều lần, mỗi lần chỉ ra rất ít nước tiểu. Nó cứ “đái một tí bên này, một tí bên kia”, nước tiểu rỉ rả, không theo bãi như bình thường.
Lẽ ra tiểu xong một lần là hết, nhưng giờ lại cứ són rỉ, đi suốt.

Khi gặp hiện tượng đái dắt hoặc són tiểu, ta cần phân loại thành hai nhóm chính để tìm nguyên nhân cho đúng hướng:

1. Đái dắt kèm bàng quang căng to

Bàng quang căng

Nếu sờ bụng hoặc siêu âm thấy bàng quang căng, tức là nước tiểu không thoát ra được → nguyên nhân thường là tắc nghẽn đường tiểu.

Các nguyên nhân thường gặp:

• Tắc do sỏi niệu đạo hoặc sỏi ở cổ bàng quang.

• Hẹp, nghẽn niệu đạo do viêm, xơ hóa, chấn thương.

• Đôi khi do dị vật hoặc khối u chèn ép đường tiểu.

Hướng xử lý:

• Dùng siêu âm hoặc chụp niệu đồ để xác định vị trí tắc.

• Khi thấy bàng quang căng mà con vật tiểu không được → phải xử lý cấp cứu ngay, tránh vỡ bàng quang.

2. Đái dắt kèm bàng quang nhỏ

Sỏi niệu đạo

Nếu sờ hoặc siêu âm thấy bàng quang nhỏ, tức là không bị ứ nước tiểu → nguyên nhân thường do kích thích bàng quang hoặc niệu đạo.

Các nguyên nhân thường gặp:

• Sỏi trong bàng quang gây kích thích niêm mạc, khiến con vật luôn có cảm giác buồn tiểu.

• Khối u, polyp trong bàng quang → làm bàng quang co bóp liên tục.

• Niệu đạo bị viêm, dập, thủng do chấn thương hoặc can thiệp y khoa.

• Viêm, xước dương vật hoặc âm đạo, đôi khi có mào gà (papilloma) gây kích thích.
  → Tất cả đều dẫn đến kích thích bàng quang, khiến con vật cứ tiểu rắt liên tục.

Một số nguyên nhân hiếm gặp:

• Thoát vị đáy chậu: bàng quang sa ra phía sau hậu môn, tạo khối phồng quanh vùng này.

• Bệnh cơ vòng bàng quang (bẩm sinh, di truyền) ở chó đực → bàng quang co bóp không kiểm soát, gây đái dắt kéo dài.

Ví dụ ca bệnh

Ca đái dắt + bàng quang căng – nghi tắc, sỏi

Chẩn đoán:

• Con vật đái rỉ rả, căng tức bụng
• Sờ thấy bàng quang to và cứng
• Không hoặc rất ít nước tiểu ra ngoài

Nguyên nhân thường gặp:

• Sỏi niệu đạo (đực hay gặp)
• Hẹp niệu đạo
• Tắc ống tiểu do sạn bùn
• U chèn ép

Hướng xử lý:

• Đặt ống thông tiểu:
  • Nếu không thông được → nghi tắc cơ học
• Siêu âm vùng bàng quang – niệu đạo
• Chụp niệu đồ để xác định vị trí tắc

Điều trị:

• Truyền dịch, kháng sinh, kháng viêm
• Nếu sỏi nhỏ có thể đẩy ngược lên bàng quang → mổ
• Nếu u/khối chèn ép → xem xét phẫu thuật hoặc điều trị hỗ trợ

Ca đái dắt + bàng quang không căng – nghi kích thích bàng quang

Chẩn đoán:

• Con vật đái nhiều lần, mỗi lần rất ít
• Sờ bụng thấy bàng quang mềm, nhỏ
• Có thể rặn, cong lưng khi tiểu

Nguyên nhân thường gặp:

• Sỏi trong bàng quang
• Viêm niêm mạc bàng quang
• Polyp, u nhỏ trong bàng quang
• Viêm – tổn thương – kích thích vùng niệu đạo – âm đạo

Hướng xử lý:

• Siêu âm bàng quang để kiểm tra sỏi, u
• Khám sinh dục ngoài

Điều trị:

• Kháng viêm, giảm co thắt
• Thuốc giãn cơ trơn
• Kháng sinh nếu nghi nhiễm khuẩn

Kết luận

Khi gặp chó hoặc mèo đái dắt, cần kiểm tra tình trạng bàng quang trước tiên (bằng sờ nắn hoặc siêu âm).

• Nếu bàng quang căng → nghĩ đến tắc nghẽn.

• Nếu bàng quang nhỏ → nghĩ đến kích thích niệu đạo, bàng quang, hoặc vùng sinh dục.

Việc xác định đúng nhóm nguyên nhân giúp điều trị nhanh, tránh sai hướng và giảm nguy cơ tổn thương thận – bàng quang.

Tài liệu tham khảo

• Osborne CA, et al. Urinary tract disorders in dogs and cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract, 1999.

• Bartges JW. Diagnosis of lower urinary tract disorders in dogs and cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract, 2004.

• Grauer GF. Urinary Tract Infections, Urolithiasis, and Urinary Incontinence in Small Animals. Merck Veterinary Manual, 2021.

• Bovee KC. Canine Urology. W.B. Saunders, 1984.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Đái dắt ở chó mèo nguyên nhân do đâu, cách điều trị appeared first on EduVET.

1. Lỗ rò hậu môn là gì?

• Lỗ rò hậu môn (anal fistula) là sự hình thành đường hầm bất thường từ ống hậu môn ra ngoài da, có thể rò phân, mủ hoặc dịch viêm. Những đường rò này thường mãn tính, khó lành và tái phát dai dẳng.
• Ở chó, tình trạng này liên quan đến phản ứng viêm trung gian miễn dịch, kết hợp với đặc điểm tuyến mồ hôi apocrine quanh hậu môn tiết nhiều chất nhờn – môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển.

2. Giống chó dễ mắc

• Chó chăn cừu Đức là giống dễ bị nhất vì có mật độ tuyến mồ hôi apocrine cao hơn các giống chó khác. Những tuyến này tiết ra chất có mùi, giàu lipid và protein – góp phần tạo môi trường viêm dai dẳng quanh hậu môn.

3. Triệu chứng thường gặp

• Rặn nhiều khi đi vệ sinh, đôi khi đi phân ra máu

• Đi phân ít, nhỏ giọt

• Chảy dịch mủ quanh hậu môn, có mùi hôi

• Liếm, cắn hoặc gãi hậu môn liên tục

• Có thể thấy các lỗ rò, loét quanh hậu môn

4. Điều trị – Phác đồ tiêu chuẩn

• Lỗ rò hậu môn cần điều trị lâu dài và toàn diện, bao gồm:

a. Thuốc ức chế miễn dịch (bắt buộc)

• Cyclosporine: 4–8 mg/kg/ngày (uống), có thể bắt đầu 4 mg/kg/12h × 4 tuần, sau đó giảm dần theo từng tuần nếu bệnh ổn định.

• Kết hợp với ketoconazole để giảm liều cyclosporine (vì ketoconazole làm tăng nồng độ cyclosporine):
  Cyclosporine 0.5–5 mg/kg/PO + Ketoconazole 5–7.5 mg/kg/PO
  Ngừng ketoconazole nếu men gan tăng cao.

• Prednisone: Bắt đầu 2 mg/kg/PO/ngày, sau đó giảm dần về liều duy trì 0.5 mg/kg/ngày.

• Azathioprine: 2 mg/kg/PO/ngày → duy trì 1 mg/kg mỗi 48–72h khi bệnh cải thiện.

b. Thuốc bôi tại chỗ

• Tacrolimus mỡ 0.1%: Bôi trực tiếp vùng rò 1–2 lần/ngày.
  Cảnh báo: Thuốc có thể tăng nguy cơ ung thư – nên đeo găng tay khi bôi.

c. Thuốc kháng nấm

Do môi trường hậu môn ẩm, dễ bội nhiễm nấm nên cần phối hợp:

• Itraconazole: 5 mg/kg/PO/ngày

• Hoặc Fluconazole: 2.5–10 mg/kg/PO/ngày

• Hoặc Ketoconazole: 10 mg/kg/PO/ngày

d. Kháng sinh phối hợp

• Metronidazole hoặc Amoxicillin–clavulanate

• Thuốc mỡ bôi tại chỗ: Mupirocin

5. Hướng dẫn duy trì sau điều trị

Khi tổn thương đã cải thiện:

• Ngưng cyclosporine, duy trì tacrolimus bôi với tần suất giảm dần (1 lần/ngày → 1 lần/48h → 1 lần/tuần).

• Theo dõi tái phát thường xuyên, tái điều trị sớm nếu có dấu hiệu lâm sàng trở lại.

Kết luận

• Lỗ rò hậu môn là bệnh lý phức tạp, có yếu tố miễn dịch và thường cần điều trị suốt đời. Phác đồ cần phối hợp ức chế miễn dịch, kháng sinh, thuốc chống nấm và theo dõi chặt chẽ. Việc can thiệp sớm và kiên trì điều trị là chìa khóa để kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm thiểu đau đớn cho thú cưng.

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET tới số 08 6712 6712 để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo khoa học:

• Hall JA, et al. (2010). Chronic Perianal Fistulas in Dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine.

• Plumb DC. Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition.

• Ettinger SJ & Feldman EC. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition.

• Weisse C, et al. (2005). Surgical and Medical Management of Perianal Fistulas. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice.

The post Lỗ rò hậu môn ở chó: Cách nhận biết và phác đồ điều trị hiệu quả appeared first on EduVET.