Khi sử dụng dịch truyền trong phẫu thuật, bác sĩ cần hiểu rõ tác dụng – phân bố – chỉ định của từng loại dung dịch để chọn đúng loại phù hợp với tình trạng của con bệnh

1. Ba loại dịch truyền cơ bản

• Dung dịch muối (NaCl 0,9%)

• Dung dịch đường (Glucose 5%)

• Dung dịch Ringer (Ringer lactat hoặc Ringer acetate)

2. Cách lựa chọn dịch truyền theo tình trạng của con bệnh

a. Trường hợp bình thường hoặc đang phẫu thuật

• Ưu tiên: Dung dịch muối.

• Lý do: Khi phẫu thuật, mất máu chủ yếu xảy ra trong lòng mạch, do đó cần bù thể tích dịch nội mạch.

• Dung dịch muối phân bố chủ yếu trong lòng mạch máu, nên hiệu quả bù nhanh và ổn định huyết áp tốt.
  → Kết luận: Trong mổ, chọn NaCl 0,9% là phù hợp nhất.

b. Trường hợp mất nước mạn tính

• Nguyên nhân: thường gặp ở chó mèo bị Parvo, viêm tử cung, bệnh mãn tính kéo dài.

• Chỉ điểm lâm sàng: da giảm đàn hồi, beo da chậm trở lại.

• Giải thích: mất nước mạn tính làm thiếu nước ở mô và tế bào (khoảng kẽ).

• Lựa chọn: Dung dịch Ringer, vì dịch này phân bố đều giữa nội bào – ngoại bào – khoảng kẽ, giúp bù nước toàn diện.
  → Kết luận: mất nước mạn tính → dùng Ringer.

c. Trường hợp bỏ ăn hoặc động vật nhỏ

• Đối tượng: chó mèo nhỏ con (như Chihuahua, Phốc sóc) hoặc nhịn ăn lâu ngày.

• Cơ chế: dễ bị tụt đường huyết.

• Lựa chọn: Dung dịch Glucose (đường), vì vừa bù dịch vừa cung cấp năng lượng nhanh cho não và cơ.
  → Kết luận: bỏ ăn hoặc chó nhỏ → dùng dung dịch đường.

3. Những trường hợp không nên dùng Ringer

Dung dịch Ringer chứa nhiều ion, đặc biệt là K⁺, nên chống chỉ định trong các bệnh có rối loạn chuyển hóa ion hoặc suy cơ quan thải trừ.

• Bệnh thận cấp, tắc thận: không thải được K⁺ → truyền thêm Ringer sẽ làm tăng K⁺ máu, gây rối loạn nhịp tim, nguy hiểm tính mạng.

• Bệnh gan: giảm khả năng chuyển hóa điện giải → không nên dùng Ringer.
  → Kết luận: Gan – thận nặng → tránh dùng Ringer.

4. Tóm tắt lựa chọn nhanh

Tài liệu tham khảo:

1. DiBartola, S. P. (2020). Fluid, Electrolyte, and Acid-Base Disorders in Small Animal Practice. Elsevier.

2. Silverstein, D. C., & Hopper, K. (2015). Small Animal Critical Care Medicine. Elsevier.

3. Plumb, D. C. (2024). Plumb’s Veterinary Drug Handbook (10th ed.). Wiley-Blackwell.

Liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Lựa chọn dịch truyền phù hợp trong phẫu thuật chó mèo appeared first on EduVET.