Ngộ độc Ivermectin ở chó mèo có thể dẫn đến các triệu chứng thần kinh nghiêm trọng như run rẩy, mất điều hòa và co giật. Trong điều trị, việc lựa chọn thuốc chống co giật phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho thú cưng.

1. Cơ chế tác dụng: Gabapentin vs. Diazepam

• Gabapentin: Không liên quan trực tiếp đến hệ GABA, Gabapentin gắn vào tiểu đơn vị α2δ của kênh canxi có điện thế, ức chế sự phóng thích các chất dẫn truyền thần kinh kích thích như glutamate và aspartate. Điều này giúp giảm hưng phấn thần kinh và kiểm soát co giật từ gốc.

• Diazepam: Là một benzodiazepine, Diazepam tăng cường tác dụng của GABA bằng cách mở kênh chloride, làm màng tế bào thần kinh khó bị khử cực, từ đó giảm hoạt động thần kinh. Tuy nhiên, Diazepam chỉ giải quyết triệu chứng mà không tác động đến nguyên nhân gây co giật.

2. Tác dụng phụ và độ an toàn

• Gabapentin: Được đánh giá là an toàn với ít tác dụng phụ, không gây ức chế hô hấp, phù hợp với thú cưng đang suy yếu do ngộ độc Ivermectin.

• Diazepam: Có thể gây buồn ngủ, ức chế hô hấp và tụt huyết áp. Trong một số trường hợp, đặc biệt là ở chó mèo bị ngộ độc, Diazepam có thể gây phản ứng nghịch lý, làm tình trạng co giật trở nên nghiêm trọng hơn.

3. Thời gian tác dụng và khả năng sử dụng lâu dài

• Gabapentin: Có thời gian tác dụng dài, giúp duy trì hiệu quả kiểm soát co giật mà không cần dùng liều lặp lại thường xuyên. Ngoài ra, Gabapentin có thể được sử dụng lâu dài trong điều trị động kinh mạn tính và đau thần kinh.

• Diazepam: Tác dụng ngắn, cần lặp lại liều thường xuyên, không phù hợp cho điều trị dài hạn do nguy cơ nhờn thuốc và lệ thuộc.

4. Lý do ưu tiên Gabapentin trong ngộ độc Ivermectin

• Không gây ức chế hô hấp, an toàn cho thú cưng đang suy yếu.

• Giảm hưng phấn thần kinh trung ương, phù hợp với cơ chế ngộ độc của Ivermectin.

• Hiệu quả kéo dài, giảm nhu cầu dùng thuốc lặp lại.

• Có tác dụng bảo vệ thần kinh, hỗ trợ phục hồi sau ngộ độc.

5. Liều dùng

• Chó: 10-15mg/kg/8-12h
• Mèo: 5-7mg/kg

Kết luận:

• Trong điều trị co giật do ngộ độc Ivermectin ở chó mèo, Gabapentin là lựa chọn ưu tiên nhờ cơ chế tác dụng phù hợp, độ an toàn cao và hiệu quả kéo dài. Việc sử dụng Gabapentin giúp kiểm soát co giật hiệu quả, giảm nguy cơ tác dụng phụ và hỗ trợ phục hồi thần kinh cho thú cưng.

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET tới số 08 6712 6712 để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo:

1. Kerl, M.E. (2012). Ivermectin Toxicosis in Dogs. Clinician’s Brief. 

2. Veterinary Partner. Gabapentin (Neurontin). 

3. Hopper, K., Aldrich, J., Haskins, S.C. (2002). Ivermectin toxicity in 17 collies. Journal of Veterinary Internal Medicine, 16(1), 89-94. 

The post Gabapentin – ưu tiên trong xử lý co giật do ngộ độc Ivermectin ở chó mèo appeared first on EduVET.

1. Thực phẩm độc hại

• Sôcôla (chứa theobromine và caffeine)

• Nho và nho khô: Có thể gây suy thận cấp ở chó.

• Hành tây, tỏi và hẹ: Gây thiếu máu tan máu do quá trình oxy hóa gây tổn thương hồng cầu.

• Xylitol: Có trong các sản phẩm không đường, gây hạ đường huyết và suy gan ở chó.

• Rượu: Gây ức chế hệ thần kinh trung ương.

2. Quá liều hoặc sử dụng sai thuốc

• NSAID (ibuprofen, aspirin): Có thể gây loét đường tiêu hóa, tổn thương thận hoặc gan.

• Paracetamol (Acetaminophen): Cực kỳ độc hại, đặc biệt với mèo. Gây suy gan và methemoglobin huyết.

• Thuốc chống trầm cảm: Quá liều có thể dẫn đến hội chứng serotonin, co giật hoặc rối loạn tim.

• Thuốc tim: Dùng quá liều có thể gây tử vong do độc tính với tim.

3. Hóa chất gia dụng

• Chất tẩy rửa (thuốc tẩy, amoniac): Gây kích ứng tiêu hóa và hô hấp.

• Thuốc diệt chuột: Gồm chất chống đông máu (giống warfarin), bromethalin (độc thần kinh), cholecalciferol (quá liều vitamin D).

• Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ: Nhóm organophosphate và carbamate gây triệu chứng thần kinh.

• Chất chống đông (ethylene glycol): Dẫn đến suy thận cấp.

4. Cây cối độc hại

• Hoa loa kèn: Cực kỳ độc với mèo, gây suy thận cấp.

• Cây cọ sago: Gây tổn thương gan nghiêm trọng.

• Cây trúc đào, đỗ quyên và hoa đỗ quyên: Chứa chất độc với tim.

• Trầu bà và trầu bà: Gây kích ứng miệng và rối loạn tiêu hóa.

5. Sản phẩm thú y

• Thuốc điều trị bọ chét và ve: Dùng quá liều hoặc sai cách (như dùng permethrin cho mèo) có thể gây độc.

• Thuốc tẩy giun: Liều cao hoặc sử dụng sai có thể dẫn đến ngộ độc.

6. Độc tố môi trường

• Tảo lam: Có trong nước ô nhiễm, gây suy gan hoặc độc thần kinh.

• Nấm: Một số loại nấm cực độc, gây tổn thương đường tiêu hóa, gan hoặc thận.

• Kim loại nặng (chì, kẽm): Chì từ sơn cũ hoặc đồ chơi, kẽm từ đồng xu gây ngộ độc.

7. Đồ gia dụng nguy hiểm

• Pin: Gây bỏng hóa chất và ngộ độc kim loại nặng nếu nuốt.

• Tinh dầu: Tinh dầu tràm, khuynh diệp và nhiều loại khác đều độc, đặc biệt với mèo.

• Thuốc lá, nicotine: Gây nôn, co giật, thậm chí tử vong nếu nuốt phải.

8. Các chất kích thích, gây nghiện

• Cần sa (THC): Gây mất điều hòa, nôn mửa hoặc suy nhược thần kinh.

• Cocaine, amphetamine, opioid: Gây triệu chứng thần kinh và tim mạch nghiêm trọng.

9. Động vật có nọc độc

• Rắn cắn: Gây độc máu hoặc độc thần kinh.

• Côn trùng (ong, ong bắp cày, nhện): Gây phản ứng dị ứng hoặc nhiễm độc.

• Cóc (như cóc Bufo): Độc tố gây triệu chứng thần kinh và tim mạch.

CÁC DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGỘ ĐỘC

• Đường tiêu hóa: Nôn mửa, tiêu chảy, chảy nước dãi.

• Thần kinh: Co giật, run rẩy, mất điều hòa.

• Tim mạch: Loạn nhịp tim, hạ huyết áp.

• Hô hấp: Khó thở, thở nhanh.

• Thận: Tiểu nhiều hoặc ít, tiểu ra máu.

• Gan: Vàng da, uể oải.

CÁCH XỬ LÝ

1. Gây nôn

• Uống oxy già 3%

• Tiêm bắp Xylazine:
  • Mèo: 0,4mg/kg
  • Chó: 1,5mg/kg

• Apomorphin (khó mua)

2. Rửa dạ dày – ruột

• Pha 5g muối + 1000ml nước ấm/10kg thể trọng

3. Mất nước (nếu tim và thận hoạt động tốt)

Truyền dịch cấp tốc:

• NaCl 0,9% + 10cc Glucose 10%/kg trong 30 phút

Truyền duy trì sau đó:

• 30cc Glucose 5%

• 30cc NaCl 0,9%

• 15cc NaHCO₃ 1,4%
  ⇒ Tổng liều: /kg/24h

4. Lipid 20%

• Liều ban đầu: 1,5cc/4kg, sau đó truyền chậm 10cc/kg/giờ

• Sau 2 giờ kiểm tra máu: nếu không có mỡ máu, tiếp tục truyền

5. Truyền máu

• Áp dụng trong trường hợp xuất huyết hoặc mất máu nhiều

6. Uống hỗn hợp hấp phụ

• Sorbitol + Than hoạt tính + Sữa hoặc cháo
  👉 Dùng nhiều lần để tăng hiệu quả hấp phụ độc tố

Các thuốc hỗ trợ đi kèm

Lưu ý quan trọng

• Không nên gây nôn nếu vật đã mất ý thức, co giật, nuốt phải chất ăn mòn (acid, kiềm).

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ trực tiếp với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo

1. Peterson, M. E., & Talcott, P. A. (2013). Small Animal Toxicology, 3rd ed. Saunders.

2. Osweiler, G. D. (2018). Toxicology, in: Clinical Veterinary Advisor: Dogs and Cats. Elsevier.

3. VCA Animal Hospitals – Veterinary Drug Toxicity Overview.

4. Merck Veterinary Manual – Toxicologic Emergencies in Small Animals.

Gợi ý bài đọc liên quan:

• Hướng dẫn xử lý ngộ độc tiêu hóa – sau cấp cứu
• Vì sao không nên pha Lipid 20% với NaCl 0,9% khi truyền dịch cho chó mèo
• Vì sao không nên dùng canxi gluconat truyền nhanh để gây nôn cho chó mèo?
• Chẩn đoán bệnh qua tính chất dịch nôn – ĐIỀU TRỊ BỆNH CHÓ MÈO

The post Tổng Hợp Nguyên Nhân Gây Ngộ Độc Ở Thú Cưng Và Giải Pháp Xử Lý appeared first on EduVET.