Khi nào nên gây nôn cho chó mèo

• Khi không có triệu chứng và mới nuốt chất độc <1 giờ
• Khi thời điểm nuốt không rõ ràng nhưng chưa có triệu chứng
• Khi nuốt phải chất lưu lại lâu trong dạ dày (nho, nho khô, chocolate, kẹo cao su xylitol)

Khi nào không nên gây nôn

• Khi nuốt phải chất ăn mòn (ví dụ: hóa chất tẩy cặn vôi, thuốc tẩy mạnh, pin,…)
• Khi nuốt phải hydrocarbon (ví dụ: dầu tiki torch, xăng, dầu hỏa)
• Khi đang có triệu chứng: run rẩy, kích động, co giật, sốt cao, hạ đường huyết, yếu, suy sụp
• Khi có bệnh nền làm tăng nguy cơ hít sặc (ví dụ: giãn thực quản, tiền sử viêm phổi hít, liệt thanh quản…)

Hướng dẫn gây nôn an toàn theo loài

• Ở mèo:
  • Không khuyến cáo dùng hydrogen peroxide (Oxy già) do nguy cơ viêm thực quản xuất huyết, viêm dạ dày nặng.
  • Chỉ nên gây nôn bằng thuốc an thần nhóm alpha₂ (xylazine, dexmedetomidine) tiêm dưới da chờ 7-8 phút là nôn ngay.
• Ở chó:
  • Có thể dùng Oxy già 3% tại nhà nếu được bác sĩ hướng dẫn.
  • Không nên dùng muối, mù tạt, xà phòng hoặc siro ipecac.
  • Trong phòng khám, apomorphine và hydrogen peroxide đều là lựa chọn hiệu quả.

Các thuốc gây nôn được khuyến nghị, liều và loài áp dụng

Theo dõi quá trình nôn

• Ở cạnh chó trong suốt quá trình nôn.
• Có thể thu mẫu chất nôn để bác sĩ kiểm tra.
• Không để chó ăn lại những gì chúng vừa nôn ra.

Chăm sóc sau khi nôn

• Sau khi gây nôn xong, dạ dày và thực quản dễ bị kích ứng → nên bảo vệ niêm mạc tiêu hóa bằng thuốc bọc dạ dày như Sucralfate.

  Liều khuyến cáo:

  • Chó nhỏ: 250–500 mg PO mỗi 8–12 giờ

  • Chó lớn: 1 g PO mỗi 8–12 giờ

  • Mèo: 250–500 mg PO mỗi 8–12 giờ

Tài liệu khoa học

• Peterson, M. E. & Talcott, P. A. (2013). Small Animal Toxicology, 3rd ed. Elsevier.

• Plumb, D. C. (2022). Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 10th ed. Wiley-Blackwell.

• Khan, S. A., McLean, M. K. (2018). Toxicoses in dogs and cats: hydrogen peroxide and emesis safety. Journal of the American Veterinary Medical Association (JAVMA), 252(4): 421–428.

• Gwaltney-Brant, S. M. (2012). Veterinary Forensic Toxicology. CRC Press.

• Boothe, D. M. (2017). Veterinary Pharmacology and Therapeutics, 10th ed. Wiley.

• ASPCA Animal Poison Control Center (2023). Emesis Induction in Dogs and Cats – Guidelines and Contraindications.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!

The post Hướng dẫn gây nôn cho chó mèo appeared first on EduVET.

• Dạ dày có hình chữ C, nằm ở phía trái khoang bụng ngay dưới gan và phía sau cơ hoành, ở vùng bụng trên

Dạ dày chó mèo có 1 ngăn và chia thành 4 vùng có chức năng khác nhau

1. Tâm vị – nối giữa thực quản và dạ dày : Nhận thức ăn từ thực quản, có cơ vòng giúp ngăn trào ngược acid lên thực quản
2. Đáy vị: Chứa thức ăn và khí , bắt đầu quá trình tiêu hóa bằng cách tiết acid và enzyme.
3. Thân vị – phần lớn nhất của dạ dày: Nơi tiêu hóa chính, tiết dịch vị (HCl, pepsinogen), trộn và nghiền thức ăn
4. Môn vị – 1/3 cuối dạ dày: Nghiền mịn thức ăn, chuyển thức ăn đang tiêu hóa sang tá tràng

Khi nào nên rửa dạ dày?

Chỉ thực hiện khi:

• Mới ăn phải chất độc – khoảng 1 giờ.
• Thực hiện khi không thể gây nôn được.

Ưu điểm của rửa dạ dày: Loại bỏ nhanh chất độc, có thể bơm trực tiếp chất hấp phụ như than hoạt tính vào dạ dày.

Nhược điểm: Cần sử dụng an thần.

Khi nào không nên rửa dạ dày?

• Chất độc đã rời khỏi dạ dày (quá 2-3h sau khi ăn) → không còn hiệu quả vì chất độc đã chuyển xuống ruột.

Kỹ thuật rửa dạ dày

1. Chuẩn bị: Ống Tio, dây dịch truyền, ống nội khí quản có bóng

Gây mê và đặt ống nội khí quản:
Cần gây mê toàn thân và đặt ống nội khí quản có bóng chèn 
→ Mục đích: Bơm căng bóng chèn nhằm giảm nguy cơ hút phải dịch rửa vào phổi (sặc dịch rửa có thể gây viêm phổi)

Tư thế:
Đặt mèo nằm nghiêng phải và đầu hơi thấp hơn ngực hoặc dạ dày.
→ Giúp dịch trong dạ dày chảy ra dễ hơn và hạn chế trào ngược vào khí quản.

2. Đặt ống vào dạ dày

• Xác định đúng vị trí ống – Bằng cách đánh dấu : từ dưới xương sườn cuối cùng → miệng

Sau đó cuốn 2 ống lại với nhau và đưa vào dạ dày đến vị trí đã đánh dấu

3. Rửa dạ dày

Dùng NaCl 0.9 hoặc nước ấm 37 độ. Dịch được bơm vào dạ dày qua ống dây truyền bằng xi lanh to → khi rửa, dịch sẽ chảy ra ngoài theo ống tio.

• Lặp đi lặp lại quá trình rửa dạ dày: tổng thể tích 10-15ml/kg mỗi lần, tối đa 5-10 lần
• Quan sát màu mùi của dịch để xác định chất độc và đánh giá hiệu quả

Sau khi rửa 

Sau khi rửa xong: kiểm tra miệng và hút sạch dịch vùng hầu họng -> tránh dịch còn sót gây sặc.

• Khi rút ống: gập ống lại để tránh dịch rò vào trong

Nếu có câu hỏi và thắc mắc nào, hãy liên lạc ngay với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo

1. Boothe, D. M. (2012). Small Animal Clinical Pharmacology and Therapeutics, 2nd Edition. Elsevier.

2. Plumb, D. C. (2020). Plumb’s Veterinary Drug Handbook, 9th Edition. Wiley-Blackwell.

3. Osweiler, G. D. (1996). Clinical Veterinary Toxicology. Mosby.

4. DiBartola, S. P. (2012). Fluid, Electrolyte, and Acid-Base Disorders in Small Animal Practice, 4th Edition. Saunders.

The post Hướng dẫn rửa dạ dày chó mèo appeared first on EduVET.

1. Thực phẩm độc hại

• Sôcôla (chứa theobromine và caffeine)

• Nho và nho khô: Có thể gây suy thận cấp ở chó.

• Hành tây, tỏi và hẹ: Gây thiếu máu tan máu do quá trình oxy hóa gây tổn thương hồng cầu.

• Xylitol: Có trong các sản phẩm không đường, gây hạ đường huyết và suy gan ở chó.

• Rượu: Gây ức chế hệ thần kinh trung ương.

2. Quá liều hoặc sử dụng sai thuốc

• NSAID (ibuprofen, aspirin): Có thể gây loét đường tiêu hóa, tổn thương thận hoặc gan.

• Paracetamol (Acetaminophen): Cực kỳ độc hại, đặc biệt với mèo. Gây suy gan và methemoglobin huyết.

• Thuốc chống trầm cảm: Quá liều có thể dẫn đến hội chứng serotonin, co giật hoặc rối loạn tim.

• Thuốc tim: Dùng quá liều có thể gây tử vong do độc tính với tim.

3. Hóa chất gia dụng

• Chất tẩy rửa (thuốc tẩy, amoniac): Gây kích ứng tiêu hóa và hô hấp.

• Thuốc diệt chuột: Gồm chất chống đông máu (giống warfarin), bromethalin (độc thần kinh), cholecalciferol (quá liều vitamin D).

• Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ: Nhóm organophosphate và carbamate gây triệu chứng thần kinh.

• Chất chống đông (ethylene glycol): Dẫn đến suy thận cấp.

4. Cây cối độc hại

• Hoa loa kèn: Cực kỳ độc với mèo, gây suy thận cấp.

• Cây cọ sago: Gây tổn thương gan nghiêm trọng.

• Cây trúc đào, đỗ quyên và hoa đỗ quyên: Chứa chất độc với tim.

• Trầu bà và trầu bà: Gây kích ứng miệng và rối loạn tiêu hóa.

5. Sản phẩm thú y

• Thuốc điều trị bọ chét và ve: Dùng quá liều hoặc sai cách (như dùng permethrin cho mèo) có thể gây độc.

• Thuốc tẩy giun: Liều cao hoặc sử dụng sai có thể dẫn đến ngộ độc.

6. Độc tố môi trường

• Tảo lam: Có trong nước ô nhiễm, gây suy gan hoặc độc thần kinh.

• Nấm: Một số loại nấm cực độc, gây tổn thương đường tiêu hóa, gan hoặc thận.

• Kim loại nặng (chì, kẽm): Chì từ sơn cũ hoặc đồ chơi, kẽm từ đồng xu gây ngộ độc.

7. Đồ gia dụng nguy hiểm

• Pin: Gây bỏng hóa chất và ngộ độc kim loại nặng nếu nuốt.

• Tinh dầu: Tinh dầu tràm, khuynh diệp và nhiều loại khác đều độc, đặc biệt với mèo.

• Thuốc lá, nicotine: Gây nôn, co giật, thậm chí tử vong nếu nuốt phải.

8. Các chất kích thích, gây nghiện

• Cần sa (THC): Gây mất điều hòa, nôn mửa hoặc suy nhược thần kinh.

• Cocaine, amphetamine, opioid: Gây triệu chứng thần kinh và tim mạch nghiêm trọng.

9. Động vật có nọc độc

• Rắn cắn: Gây độc máu hoặc độc thần kinh.

• Côn trùng (ong, ong bắp cày, nhện): Gây phản ứng dị ứng hoặc nhiễm độc.

• Cóc (như cóc Bufo): Độc tố gây triệu chứng thần kinh và tim mạch.

CÁC DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGỘ ĐỘC

• Đường tiêu hóa: Nôn mửa, tiêu chảy, chảy nước dãi.

• Thần kinh: Co giật, run rẩy, mất điều hòa.

• Tim mạch: Loạn nhịp tim, hạ huyết áp.

• Hô hấp: Khó thở, thở nhanh.

• Thận: Tiểu nhiều hoặc ít, tiểu ra máu.

• Gan: Vàng da, uể oải.

CÁCH XỬ LÝ

1. Gây nôn

• Uống oxy già 3%

• Tiêm bắp Xylazine:
  • Mèo: 0,4mg/kg
  • Chó: 1,5mg/kg

• Apomorphin (khó mua)

2. Rửa dạ dày – ruột

• Pha 5g muối + 1000ml nước ấm/10kg thể trọng

3. Mất nước (nếu tim và thận hoạt động tốt)

Truyền dịch cấp tốc:

• NaCl 0,9% + 10cc Glucose 10%/kg trong 30 phút

Truyền duy trì sau đó:

• 30cc Glucose 5%

• 30cc NaCl 0,9%

• 15cc NaHCO₃ 1,4%
  ⇒ Tổng liều: /kg/24h

4. Lipid 20%

• Liều ban đầu: 1,5cc/4kg, sau đó truyền chậm 10cc/kg/giờ

• Sau 2 giờ kiểm tra máu: nếu không có mỡ máu, tiếp tục truyền

5. Truyền máu

• Áp dụng trong trường hợp xuất huyết hoặc mất máu nhiều

6. Uống hỗn hợp hấp phụ

• Sorbitol + Than hoạt tính + Sữa hoặc cháo
  👉 Dùng nhiều lần để tăng hiệu quả hấp phụ độc tố

Các thuốc hỗ trợ đi kèm

Lưu ý quan trọng

• Không nên gây nôn nếu vật đã mất ý thức, co giật, nuốt phải chất ăn mòn (acid, kiềm).

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ trực tiếp với EduVET để được giải đáp nhanh và chính xác nhất!

Tài liệu tham khảo

1. Peterson, M. E., & Talcott, P. A. (2013). Small Animal Toxicology, 3rd ed. Saunders.

2. Osweiler, G. D. (2018). Toxicology, in: Clinical Veterinary Advisor: Dogs and Cats. Elsevier.

3. VCA Animal Hospitals – Veterinary Drug Toxicity Overview.

4. Merck Veterinary Manual – Toxicologic Emergencies in Small Animals.

Gợi ý bài đọc liên quan:

• Hướng dẫn xử lý ngộ độc tiêu hóa – sau cấp cứu
• Vì sao không nên pha Lipid 20% với NaCl 0,9% khi truyền dịch cho chó mèo
• Vì sao không nên dùng canxi gluconat truyền nhanh để gây nôn cho chó mèo?
• Chẩn đoán bệnh qua tính chất dịch nôn – ĐIỀU TRỊ BỆNH CHÓ MÈO

The post Tổng Hợp Nguyên Nhân Gây Ngộ Độc Ở Thú Cưng Và Giải Pháp Xử Lý appeared first on EduVET.