U hạch (u lympho) là gì và cách điều trị

qcv — Tue, 04 Nov 2025 06:23:20 +0000

U Lympho là các khối ở vị trí hạch bạch huyết (có thể lan gan và lách), là bệnh tăng sinh ác tính của tế bào miễn dịch âm thầm nhưng tiến triển nhanh và chết nhanh
Nguyên nhân: Retrovirus, di truyền, sử dụng thuốc, hóa chất thời gian dài

Cơ chế

Tế bào lympho (B hoặc T) bị đột biến → tăng sinh mất kiểm soát → hình thành khối u ác tính.
Ở mèo, virus FeLV (kích hoạt gen ung thư) và FIV (suy miễn dịch) là → thường gặp lymphoma trung thất, ruột.
Lymphoma lan rộng sớm theo máu và bạch huyết → ảnh hưởng đa cơ quan (gan, tủy, ruột, da…).

Tế bào lympho (B hoặc T) bị đột biến → tăng sinh mất kiểm soát → hình thành khối u ác tính.
Ở mèo, virus FeLV (kích hoạt gen ung thư) và FIV (suy miễn dịch) là → thường gặp lymphoma trung thất, ruột.
Lymphoma lan rộng sớm theo máu và bạch huyết → ảnh hưởng đa cơ quan (gan, tủy, ruột, da…).

Hay gặp trên chó, biểu hiện toàn thân và chủ yếu ảnh hưởng đến các hạch bạch huyết ở hàm dưới và trước vai, gan và lách to và tủy xương bị ảnh hưởng
Triệu chứng chính: chán ăn, sụt cân, nôn mửa, tiêu chảy, gầy mòn, cổ trướng, khó thở và sốt
Có cá dấu hiệu thiếu máu không tái tạo từ nhẹ đến trung bình, mặc dù điều này cũng có thể là do mất máu (như đã thấy trong u lympho đường tiêu hóa) hoặc thiếu máu tan máu do miễn dịch.
Thiếu máu và tăng bạch cầu trung tính thường liên quan nhiều hơn đến u lympho T.
Để chắc chắn thì sẽ thực hiện sinh thiết sinh thiết
Sưng hạch trung thất trên phim x-quang cũng là 1 yếu tố quan trọng trong chẩn đoán

Nếu ở thể nhẹ sẽ gây sụt cân mãn tính, âm ỉ, nôn, tiêu chảy => chlorambucil + pred (sống 1,5 – 3 năm)
Thể nặng gây sụt cân cấp tính, nôn tiêu, chảy => phì đại cơ quan trong ổ bụng và các hạch bạch huyết => hóa trị thường chỉ sống được 45-90 ngày kể cả khi hóa trị

Các khu vực da bị tổn thương sẽ viêm, mẩn đỏ, loét, 50% có ngứa => sau đó sẽ hình thành các u cục, nốt chắc như nấm sâu

Nếu không được điều trị -> trung bình sống 30 ngày sau khi chẩn đoán
Nếu được điều trị với prednisolone -> trung bình sống 30-60 ngày
Nếu hóa trị -> 8-16 tháng (hóa trị và kết gợp với pred sẽ đem lại hiệu quả cao hơn)
Chó mèo >6 tuổi dễ mắc
Mèo đã mắc felv, fiv dễ mắc
Sờ thấy hạch to đối xứng →lym đa trung tâm → chọc hút tế bào / sinh thiết.
Mèo gầy sút cân, tiêu chảy mãn tính → lymphoma ruột → siêu âm + sinh thiết hoặc test FeLV/FIV.
Thiếu máu, giảm tiểu cầu không rõ nguyên nhân → loại trừ lymphoma xâm lấn tủy.

Bên dưới đây là phương pháp dễ áp dụng nhất ở thời điểm hiện tại. Còn một phương pháp hiệu quả và ưu tiên hơn là xạ trị nhưng với điều kiện của thú y Việt Nam thì chưa áp dụng được nhiều.

Vincristine (0.8mg/m2)+ prednisolone (2-4mg/kg)

U lympho ruột thường bị thiếu vitamin B12 do kém hấp thu ở hồi tràng -> bổ sung vitamin B12

0,5 – 0,7 mg/m2/IV chậm diện tích bề mặt cơ thể/ 1-2 tuần / 4–8 tuần

VD: Chó 10kg = 0,469 m2 => liều dùng Vincristin (hàm lượng 1mg/1ml) là 0,2-0,3ml/1 tuần 1 lần/ 4-8 tuần.

Bảng 1. quy đổi cân nặng trên chó

Bảng 2. quy đổi cân nặng trên mèo

Vail, D. M., Thamm, D. H., & Liptak, J. M. (2019). Withrow & MacEwen’s Small Animal Clinical Oncology (6th ed.). Elsevier.
Modiano, J. F., et al. (2005). “Molecular mechanisms of canine lymphoid neoplasia.” Vet Pathol, 42(2): 189–210.
Hartmann, K. (2012). “Clinical aspects of feline retroviruses: a review.” Viruses, 4(11): 2684–2710.
Gavazza, A., et al. (2008). “Multicentric lymphoma in the dog: clinical and immunophenotypical features.” Vet J, 177(3): 367–371.

Liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!