Triệt sản đực cà ẩn ở chó mèo - tinh hoàn ẩn

Nếu tinh hoàn ở bẹn, đường mổ cần mổ như hình

Tinh hoàn ẩn trong bẹn

Trường hợp này khá thường gặp, nhất là ở chó. Khi mổ, bác sĩ chú ý:

Nếu tinh hoàn nằm ở bẹn, ta ưu tiên rạch theo chiều căng tự nhiên của da, tức là song song với hướng cơ.

→ Vì sao?
Nếu mổ ngang rồi khâu lại, khi con vật chạy – nhảy, cơ vùng bẹn sẽ kéo vết thương theo chiều vuông góc với đường khâu, dễ gây bục vết mổ.
Còn nếu mổ dọc theo chiều cơ, thì khi vận động, lực kéo dọc theo vết mổ → da chỉ giãn ra chứ không bị rách, nên vết thương sẽ liền tốt hơn, ít biến chứng hơn.

(Nguyên tắc này áp dụng tương tự khi phẫu thuật vùng nách : tay trước kéo về phía trước, rạch theo trục dọc của chi, tuyệt đối tránh rạch ngang — vì rạch ngang là rất dễ bục vết khâu)

Tinh hoàn ẩn trong ổ bụng

Trường hợp tinh hoàn nằm sâu trong ổ bụng thì thao tác sẽ khác.

Bước 1: Trước tiên, kéo dương vật sang một bên, sau đó rạch theo đường trắng giữa bụng, vị trí ở cửa vào xoang chậu (vị trí tiếp cận giống mổ bàng quang) — đây vẫn là đường mổ an toàn và ít chảy máu nhất. Trong lúc mổ, nếu có mạch máu nhỏ quanh da, cứ bình tĩnh kẹp và thắt, không có gì đáng lo.

Bước 2: Tìm bàng quang sau đó lật ngược bàng quang lại sau đó tìm cổ bàng quang sẽ thấy 2 ống dẫn tinh màu trắng giống trong hình

Bước 3: Kéo ống dẫn tinh lên sẽ thấy tinh hoàn (giống trong hình) sau đó chỉ cần triệt sản như bình thường

Về sinh lý, tinh hoàn trong ổ bụng vẫn tiết hormone sinh dục bình thường, nên vẫn giữ đặc tính đực, nhưng tinh trùng yếu hoặc bất thụ, do nhiệt độ ổ bụng cao hơn bìu làm giảm khả năng sống của tinh trùng.
→ Vì vậy, nên cắt bỏ cả hai bên tinh hoàn, để tránh nguy cơ xoắn tinh hoàn, u tinh hoàn hoặc rối loạn hormone về sau.

3. Có nên siêu âm để xác định vị trí tinh hoàn ẩn?

Thực ra, việc siêu âm tìm tinh hoàn ẩn rất “may rủi”:

Nếu tinh hoàn nằm trong ổ bụng, đôi khi ta vẫn thấy được trên siêu âm.
Nhưng nếu nó nằm trong xoang chậu hoặc dưới xương chậu, thì gần như không thể thấy được vì sóng siêu âm không xuyên qua xương.

Do đó, thay vì phụ thuộc vào siêu âm, ta nên dựa vào dấu hiệu lâm sàng (thiếu 1 hoặc 2 tinh hoàn trong bìu) và tiến hành mổ thăm dò qua đường trắng giữa để xử lý dứt điểm.

4. Tóm tắt nhanh

Tinh hoàn ẩn ở bẹn: mổ theo chiều dọc vùng cơ, tránh mổ ngang.
Tinh hoàn ẩn trong ổ bụng: rạch đường trắng giữa bụng, kéo dương vật sang bên.
Siêu âm chỉ mang tính hỗ trợ, không quyết định chẩn đoán.
Nên triệt sản cả hai bên để ngừa bệnh lý sinh dục sau này.

Tài liệu tham khảo

Johnston SD, Kustritz MVR, Olson PNS. Canine and Feline Theriogenology. WB Saunders, 2001.
Fossum TW. Small Animal Surgery, 5th ed. Elsevier, 2019.
Tobias KM, Johnston SA. Veterinary Surgery: Small Animal. Elsevier, 2018.
Romagnoli S. “Clinical approach to cryptorchidism in dogs and cats.” Reprod Domest Anim. 2014;49(Suppl 2):22–26.

Hãy liên hệ ngay với EduVET nếu có bất kỳ thắc mắc nào!